«Επιλογή και αρμοδιότητες Υπεύθυνου/ης Σχολικού Εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών (Y.Σ.Ε.Φ.Ε.) των Γυμνασίων, Γενικών Λυκείων (ΓΕ.Λ.) και Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.)»

Η επιλογή Υ.Σ.Ε.Φ.Ε. γίνεται σε συνεδρίαση του συλλόγου των διδασκόντων και των διδασκουσών της σχολικής μονάδας.
Μετά την εκδήλωση σχετικού ενδιαφέροντος και σύμφωνα με τα κριτήρια της παραγράφου 2 που ακολουθεί, ο σύλλογος προτείνει έναν/μία εκπαιδευτικό μεταξύ εκείνων που πρόκειται να διδάξουν τα μαθήματα Φυσικών Επιστημών στη σχολική μονάδα, ως Υπεύθυνο/η για το Σχολικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών (Σ.Ε.Φ.Ε.) που χρησιμοποιεί η σχολική μονάδα και στο οποίο μπορούν να υλοποιηθούν εργαστηριακές δραστηριότητες στα γνωστικά αντικείμενα της Φυσικής, της Χημείας, της Βιολογίας και της Γεωλογίας - Γεωγραφίας.

...........................................................................................................................................................................................................................

Επισημαίνεται ότι ο/η Υ.Σ.Ε.Φ.Ε. αναλαμβάνει την ευθύνη του Σ.Ε.Φ.Ε. ως αποκλειστική εξωδιδακτική απασχόληση κατά την κατανομή των εξωδιδακτικών εργασιών από τον σύλλογο των διδασκόντων και των διδασκουσών της σχολικής μονάδας, σύμφωνα με την παράγραφο 14 του άρθρου 66 του Ν. 4386/11-05-2016 (Φ.Ε.Κ. 83, τεύχος Α΄).

Ολόκληρη η εγκύκλιος ΕΔΩ.

Η Γενική Θεωρία Σχετικότητας του Αϊνστάιν επιβεβαιώθηκε και στο διάστημα

Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ και του Ολλανδικού Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας ASTRON διαλύει κάθε αμφιβολία για την καθολική -δηλαδή συμπαντική- ισχύ της θεωρίας του Αϊνστάιν - Πως έφτασαν σ' αυτά τα ευρήματα οι επιστήμονες.

Μία διεθνής ομάδα επιστημόνων απέδειξε για ακόμη μία φορά -με ένα τεστ σε ένα τριπλό σύστημα άστρων- ότι η Γενική Θεωρία Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν ισχύει στο διάστημα όπως και στη Γη.

Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία της συμπαντικής βαρύτητας, σε ένα δεδομένο βαρυτικό πεδίο όλα τα αντικείμενα, μικρά και μεγάλα, ελαφριά και βαριά, πέφτουν με την ίδια επιτάχυνση ανεξάρτητα από τη μάζα ή από τη σύνθεσή τους, είτε πρόκειται για φτερά, είτε για σφυριά, ή για άστρα ή μαύρες τρύπες. Έτσι, σύμφωνα και με τον Γαλιλαίο, μία μικρή και μία μεγάλη κανονόμπαλα που θα πέσουν από τον πύργο της Πίζας, θα φθάσουν στο έδαφος ταυτόχρονα, αρκεί να μην υπάρχει αέρας. Κάτι που όντως έδειξε το 1971 στη Σελήνη ο αστροναύτης Ντέηβιντ Σκοτ της αποστολής «Απόλλων 15», χρησιμοποιώντας ένα σφυρί κι ένα φτερό που άφησε να πέσουν και αυτά έφθασαν ταυτόχρονα στη σεληνιακή επιφάνεια.

Κατά καιρούς, όμως, έχουν διατυπωθεί αμφιβολίες αν η θεωρία ισχύει επίσης σε συνθήκες ακραίας βαρύτητας στο διάστημα. Η νέα έρευνα, με επικεφαλής τη δρα Αν Άρτσιμπαλντ του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ και του Ολαννδικού Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας ASTRON, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature», διαλύει κάθε αμφιβολία για την καθολική -δηλαδή συμπαντική- ισχύ της θεωρίας του Αϊνστάιν.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ως «εργαστήριο» παρατηρήσεων το σύστημα τριών αστέρων PSR J0337+1715, που ανακαλύφθηκε το 2011, βρίσκεται σε απόσταση 4.200 ετών φωτός από τη Γη και το οποίο αποτελείται από δύο άστρα λευκούς νάνους και ένα άστρο νετρονίων. Οι λευκοί νάνοι έχουν μικρό μέγεθος ανάλογο της Γης, αλλά μεγάλη μάζα παρόμοια με του Ήλιου. Το άστρο νετρονίων (γνωστό και ως πάλσαρ) είναι ακόμη μικρότερο και πυκνότερο, ένα απομεινάρι μίας παλιάς έκρηξης σούπερ-νόβα, που πλέον περιστρέφεται σαν ισχυρός φάρος, με τρομερά σταθερό ρυθμό (366 περιστροφές το λεπτό), στέλνοντας περιοδικά ηλεκτρομαγνητικά σήματα, τα οποία συλλαμβάνονται από τα επίγεια ραδιοτηλεσκόπια.

Οι αστρονόμοι παρατηρούν το εν λόγω σύστημα εδώ και έξι χρόνια με τρία ραδιοτηλεσκόπια στην Ολλανδία (Westerbrok Synthesis), στις ΗΠΑ (Green Bank) και στο Πουέρτο Ρίκο (Arecibo), επειδή εξ αρχής είχαν συνειδητοποιήσει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας.

Το άστρο νετρονίων περιφέρεται πέριξ του ενός λευκού νάνου, ενώ ο δεύτερος πιο μακρινός λευκός νάνος περιφέρεται γύρω από αυτό το ζευγάρι πάλσαρ-πρώτου λευκού νάνου. Στην ουσία, το ζευγάρι «πέφτει» βαρυτικά προς τον εξωτερικό λευκό νάνο. Επιπλέον, το ένα μέλος του ζευγαριού (άστρο νετρονίων) είναι πολύ πιο βαρύ από το δεύτερο μέλος (εσωτερικός λευκός νάνος), όπως μία σιδερένια μπάλα είναι βαρύτερη από ένα φτερό.

Οι ερευνητές μέτρησαν κατά πόσο ο εσωτερικός λευκός νάνος και το άστρο νετρονίων, με τα διαφορετικά βάρη τους, επηρεάζονταν διαφορετικά από τη βαρύτητα του εξωτερικού λευκού νάνου, δηλαδή «έπεφταν» προς αυτόν με διαφορετική ταχύτητα. Τελικά, δεν βρήκαν καμία διαφορά, πράγμα που σημαίνει ότι η αϊνστάνια θεωρία ισχύει, συνεπώς δεν χρειάζεται κάποια εναλλακτική θεωρία.

https://www.news247.gr/epistimi/i-geniki-theoria-schetikotitas-toy-ainstain-epivevaiothike-kai-sto-diastima.6630180.html

 

Οι φοιτητές των θετικών σχολών χρειάζονται και ανθρωπιστικό αντικείμενο σπουδών

https://edu.ellak.gr/2018/08/20/i-fitites-ton-thetikon-scholon-chriazonte-ke-anthropistiko-antikimeno-spoudon/

Ο John Horgan διευθύνει το Center for Science Writings, Stevens Institute of Technology και είναι γνωστός για τα βιβλία του, με τίτλο «The End of Science»  και  «The End of War». Ένα από τα ζητήματα που τον απασχολούν και αποφάσισε να ευαισθητοποιήσει το κοινωνικό σύνολο είναι η σπουδαιότητα των ανθρωπιστικών σπουδών για την καλλιέργεια του ατόμου. Πιο συγκεκριμένα σε πρόσφατο άρθρο του, θίγει τη σημασία του να διδάσκονται και μαθήματα ανθρωπιστικής φύσης οι σπουδαστές των θετικών, οικονομικών και τεχνολογικών σχολών. Αναλυτικότερα υπογραμμίζει:

Ποιο είναι το νόημα των ανθρωπιστικών σπουδών; Το να σπουδάζεις φιλοσοφία, ιστορία, φιλολογία, και «χαλαρές» επιστήμες όπως η ψυχολογία και οι πολιτικές επιστήμες; H ανάγκη για απάντηση, σε αυτά τα ερωτήματα, έχει αρχίσει να αυξάνεται, τελευταία, καθώς η ενασχόληση με τις ανθρωπιστικές σπουδές μειώνεται απότομα. Σύμφωνα με αναλύσεις, ο αριθμός των Αμερικανών σπουδαστών στους ανθρωπιστικούς κλάδους έχει μειωθεί, από 20% την δεκαετία του 1960, στο 5% στη σύγχρονη εποχή. Ένας από τους κυβερνήτες, μάλιστα, επιδοκίμασε την τάση αυτή λέγοντας ότι τα σχολεία της πολιτείας θα έπρεπε «να παράγουν περισσότερους ηλεκτρολόγους μηχανικούς και λιγότερους πτυχιούχους γαλλικής φιλολογίας«. Κάποιες από τις ανταπαντήσεις του ανθρωπιστικού κλάδου, με αποστόμωσαν. Ένας από τους αρθρογράφους των New York Times, o Ross Douthat, καθολικός, πρότεινε ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές μπορούν να αναζωογονηθούν με το «να γυρίσουν το σοβαρό ακαδημαϊκό ενδιαφέρον στην πιθανή αλήθεια των θρησκευτικών ισχυρισμών. Με τέτοιους φίλους..

Αυτή την εβδομάδα, σε έναν δημόσιο ραδιοφωνικό σταθμό του LA, τον WUTC, κλήθηκε να συζητήσει για την μείωση του ενδιαφέροντος στο αντικείμενο των ανθρωπιστικών σπουδών. Επειδή, δεν μπορούσε να εκφράσει όλα όσα ήθελε, στο άρθρό του, συμπεριέλαβε την συνέντευξή του, επεξεργασμένη, με στοιχεία μιας στήλης που είχε γράψει το 2013.

«Ξεκίνησα να διδάσκω ένα υποχρεωτικό μάθημα ανθρωπιστικών σπουδών, στο πρώτο έτος του Stevens Institute of Technology, πριν μια δεκαετία. Η ύλη αφορούσε το Σοφοκλή, τον Πλάτωνα, το Σαίξπηρ, τον Ντεκάρτ, τον Καντ, το Μαρξ, τον Νίτσε, το Γουίλιαμ Τζέιμς, τον Φρόιντ, τον Μηντ- ξέρετε τα μεγαλύτερα κατορθώματα του Δυτικού πολιτισμού. Λάτρευα να διδάσκω αλλά δεν υποθέτω ότι το ίδιο λάτρευαν οι φοιτητές να το παρακολουθούν. Οπότε την πρώτη ημέρα, ρώτησα: «Πόσοι από εσάς δεν θα ερχόσασταν αν δεν ήταν υποχρεωτικό;». Αφού κατέστησα σαφές ότι οι απαντήσεις τους δεν θα πληγώσουν τα συναισθήματά μου, σχεδόν όλοι σήκωσαν το χέρι τους. Μού εξήγησαν ότι επέλεξαν το Stevens για να σπουδάσουν μηχανολογία, πληροφορική, μαθηματικά, φυσική, εισαγωγή στην ιατρική, χρηματοοικονομικά, ψηφιακή παραγωγή μουσικής, κλπ. Δεν καταλάβαιναν το νόημα του να διαβάσουν όλα αυτά, τα παλιά μη -πρακτικά κείμενα που δεν συσχετίζονταν με την καριέρα τους. Όταν τους ρώτησα γιατί πιστεύουν ότι το Stevens έχει ως υποχρεωτικό το μάθημα, κάποιος, χαμογελώντας απάντησε: «Για να μας στρογγυλέψει». Όταν δέχομαι την απάντηση αυτή, θέλω να ρωτήσω: «Το <<στρογγυλός>> σημαίνει <<παχουλός>>;». Αλλά δεν θέλω να προσβάλλω τους παχουλούς φοιτητές. Αντιθέτως, απαντώ: «Δεν ξέρω τι εννοείται με το <<στρογγυλέψει>>. Σημαίνει να είστε ικανοί να συζητήσετε για τον Άμλετ σε ένα κοκτέιλ πάρτι; Δεν με ενδιαφέρει κάτι τέτοιο». Και μετά ξεκινώ την εισαγωγή του μαθήματος, που αναλύεται με τον εξής τρόπο: 
Ζούμε σε έναν κόσμο που αυξάνεται η κυριαρχία της επιστήμης. Και είναι εντάξει. Έγινα επιστημονικός συγγραφέας γιατί πιστεύω ότι η επιστήμη είναι το πιο ενδιαφέρον, δυναμικό, επακόλουθο μέρος της ανθρώπινης κουλτούρας και ήθελα να αποτελώ κομμάτι του. Αλλά είναι αξιοσημείωτο, επειδή ακριβώς η επιστήμη είναι τόσο σημαντική, το ότι χρειαζόμαστε τις ανθρωπιστικές σπουδές, τώρα, περισσότερο από ποτέ. Στις επιστήμες σας, στα μαθηματικά και τη μηχανολογία, σας δίνονται αποτελέσματα, απαντήσεις, γνώση, αλήθεια. Ο καθηγητής σάς λέει: <<Έτσι είναι τα γεγονότα>>, Σάς προσφέρουν σιγουριά. Οι ανθρωπιστικές επιστήμες, τουλάχιστον όπως τις διδάσκω, σάς παρέχουν αμφιβολία, ανασφάλεια και σκεπτικισμό. 
Οι ανθρωπιστικές επιστήμες είναι ανατρεπτικές. Αμφισβητούν τους ισχυρισμούς όλων των αυθεντιών, είτε είναι πολιτικές, θρησκευτικές ή επιστημονικές. Αυτός ο σκεπτικισμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν υπάρχουν ισχυρισμοί για την ανθρώπινη φύση, σχετικά με το τί είμαστε, από πού ερχόμαστε, και ακόμη τί μπορούμε να είμαστε και τί θα έπρεπε να είμαστε. Η επιστήμη έχει αντικαταστήσει την θρησκεία ως βασική πηγή για τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Η επιστήμη μάς έχει πει πολλά για τους εαυτούς μας και μαθαίνουμε ακόμα περισσότερα καθημερινά. Αλλά οι ανθρωπιστικές επιστήμες μάς υπενθυμίζουν ότι έχουμε τεράστια ικανότητα στο να παραπλανούμε τους εαυτούς μας. Ακόμη, μάς λένε ότι κάθε άτομο είναι μοναδικό, διαφορετικό από κάθε άλλον άνθρωπο και ότι ο καθένας από εμάς αλλάζει με απροσδιόριστους τρόπους. Η κοινωνία που ζούμε, επίσης, συνεχώς αλλάζει – εν μέρη εξαιτίας της επιστήμης και της τεχνολογίας! Οπότε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, η ανθρωπότητα αντιστέκεται στο είδος των εξηγήσεων που προσφέρει η επιστήμη. 
Οι ανθρωπιστικές επιστήμες σχετίζονται περισσότερο με τις ερωτήσεις παρά με τις απαντήσεις και θα παλέψουμε με ορισμένες, εξωφρενικά, μεγάλες ερωτήσεις, στο μάθημα αυτό. Όπως, «Τί είναι η αλήθεια, τέλος πάντων;», «Πώς ξέρουμε ότι κάτι είναι αληθές?» ή «Γιατί πιστεύουμε ότι συγκεκριμένα γεγονότα είναι αληθή ενώ άλλα δεν είναι?» και «Πώς αποφασίζουμε αν κάτι είναι σωστό ή λανθασμένο να το πράξουμε, για εμάς τους ίδιους ή για το κοινωνικό σύνολο?». Ακόμη, «Ποιο είναι το νόημα της ζωής; Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής; Πρέπει η ευτυχία να είναι ο στόχος μας; Και τί είναι η ευτυχία; Και πρέπει η ευτυχία να είναι ο τελικός στόχος μας ή παράλληλο επίτευγμα σε έναν άλλο ανώτερο σκοπό; Όπως το να αποκτήσουμε γνώση ή να αποφύγουμε τον πόνο;». 
Κάθε ένας από εσάς πρέπει να αναζητήσει τις προσωπικές του απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Ο Σωκράτης, ένας από τους φιλόσοφους που θα διαβάσουμε, είπε ότι η γνώση είναι να αναγνωρίζεις πόσο λίγα ξέρεις. Ο Σωκράτης ήταν ένας πομπώδης τύπος αλλά υπάρχει γνώση στα λεγόμενά του για τη γνώση. Αν κάνω σωστά τη δουλειά μου, στο τέλος του μαθήματος θα αμφισβητείται όλες τις αυθεντίες, ακόμα κι εμένα. Θα αναρωτιέστε σχετικά με όσα έχετε ακούσει για τη φύση της πραγματικότητας, για το νόημα της ζωής, για τη σημασία του να είσαι καλός άνθρωπος. Γιατί, για μένα, αυτός είναι ο στόχος των ανθρωπιστικών σπουδών: Μας σώζουν από την επιθυμία μας να παγιδευτούμε στην βεβαιότητα.«

Όπως γίνεται κατανοητό, λοιπόν, και από τα λεγόμενα του John Horgan οι ανθρωπιστικές επιστήμες διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας του ατόμου και στην καλλιέργεια του. Το ιδανικό πρόγραμμα σπουδών και κατ’επέκταση εκπαιδευτικό σύστημα θα προάγει τη συνύπαρξη των επιστημονικών κλάδων, θα προωθήσει την αλληλεπίδραση των γνωστικών αντικειμένων και θα δημιουργήσει τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, επαγγελματίες και πολίτες που έχουν κατακτήσει την πολυεπίπεδη και εφαρμόσιμη γνώση.
Πηγή άρθρου: https://blogs.scientificamerican.com

Η τεχνική του νομπελίστα φυσικού Φάινμαν που εγγυάται την κατανόηση και των πιο δύσκολων θεμάτων

Ο Ρίτσαρντ Φάινμαν ήταν κορυφαίος θεωρητικός φυσικός η ενασχόληση του οπίου στο πεδίο της κβαντικής μηχανικής του «χάρισε» το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής κυρίως για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής και τα γνωστά πλέον ως διαγράμματα Φάινμαν. Πολλοί βέβαια γνωρίζουν τον Φάινμαν και από άλλες θεωρίες σχετικά με την πρόβλεψη της ύπαρξης των κουάρκς, την εξήγηση περί  υπερρευστότητας του υγρού ηλίου.

Αν και έφυγε από τη ζωή το 1988, παραμένει ένας εκ των δημοφιλέστερων φυσικών μαζί με τον Αϊνστάιν αλλά ίσως πιο κατανοητός αφού με τις «Διαλέξεις Φάινμαν για τη Φυσική» (The Feynman Lectures on Physics) κατάφερε να με έναν εξαιρετικά προσιτό τρόπο να επικοινωνήσει στους μη ειδήμονες μια σειρά από έννοιες και θεωρίες της φυσικής.

Για τον ίδιο η εξήγηση ενός σύνθετου πχ φαινομένου με απλά λόγια ήταν απόδειξη πως κάποιος έχει πλήρως κατανοήσει αυτό που πασχίζει να μάθει. Σε νεαρή λοιπόν ηλικία, και συγκεκριμένα όταν φοιτούσε στο Πανεπιστήμιο Πρίνιστον ανέπτυξε την γνωστή πια ως «τεχνική Φάινμαν» που δίνει τη δυνατότητα πλήρους και ενδελεχούς κατανόησης μιας ιδέας, ενός φαινομένου, μιας θεωρίας κλπ.

Η τεχνική αυτή είναι απλή και περιλαμβάνει τέσσερα στάδια:
1. Επιλέξτε ένα θέμα που θέλετε να κατανοήσετε και αρχίστε να το μελετάτε. Γράψτε σε ένα σημειωματάριο όλα όσα γνωρίζετε σχετικά με το θέμα αυτό και συμπληρώνετε ό,τι καινούριο μαθαίνετε σχετικά με αυτό.

2. Προσωποποιηθείτε ότι διδάσκετε το θέμα αυτό σε μια τάξη με μαθητές και βεβαιωθείτε πως έχετε την ικανότητα να εξηγήσετε το θέμα με τους πιο απλούς όρους.
3. Όποτε βλέπετε ότι δυσκολεύεστε, επιστρέψτε στα βιβλία απ όπου αντλήσατε τις αρχικές πληροφορίες. Εντοπίστε τα κενά στις γνώσεις, διαβάστε ξανά τα επίμαχα σημεία ώστε να καταφέρετε τελικά να εξηγήσετε το θέμα σε όλη του την έκταση.
4. Επαναλάβετε την όλη διαδικασία, απλοποιώντας τους όρους και γενικά τη γλώσσα που χρησιμοποιείτε και επιλέξτε να συνδέσετε τα γεγονότα που περιγράφετε με αναλογίες που θα βελτιώσουν το επίπεδο κατανόησης.

http://www.huffingtonpost.gr/2017/01/21/life-texniki-feynman-nobelista-fysikou-katanohsh-dyskolwn-thematwn_n_14300304.html

Καλή Χρονιά!

 

Το 2018 είναι εδώ και πολλές ευχές ανταλλάξαμε όλοι περισσότερο ή λιγότερο καρδιακές...

Τώρα, αφού έχουμε απομακρυνθεί από την συναισθηματική φόρτιση των γιορτινών ημερών, ας αναλογιστούμε ποιες και πόσες από τις ευχές που δώσαμε και πήραμε μπορούμε και, κυρίως, θέλουμε να προσπαθήσουμε να τις συμπεριλάβουμε στην φετινή μας, τουλάχιστον, πραγματικότητα.

Κάποιες από αυτές δεν μπορεί, θα αφορούν στην επαγγελματική ζωή μας, στο σχολείο και στους μαθητές μας, στους συναδέλφους και στον Διευθυντή ή στην Διευθύντριά μας, στο εργασιακό περιβάλλον μας γενικότερα, που τόσο σημαντικό είναι για μας είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι.

Ας φροντίσουμε να περνάμε ποιοτικά το χρόνο μας εκεί, για να είναι όλοι καλά και εμείς καλύτερα, όπως λέμε τελειώνοντας τα παραμύθια, που αναφέρονται σε μεγάλες αλήθειες με τρόπο ευφάνταστο για να μεταφέρουν ως εμάς την εμπειρία πολλών γενεών.

Καλή χρονιά να έχουμε!

«Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο»

 www.lstt.eu

Υπό την αιγίδα της Γενικής Διεύθυνσης Σπουδών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων το «Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο»
 

Για 4η συνεχόμενη χρονιά η  Γενική Διεύθυνση Σπουδών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων θέτει υπό την αιγίδα της την πρωτοποριακή εκπαιδευτική δράση «Μαθαίνοντας επιστήμη μέσα από το θέατρο» η οποία επιστρατεύει την τέχνη για την διδασκαλία των θετικών επιστημών στα σχολεία.
Μαθητές και εκπαιδευτικοί εξερευνούν από κοινού επιστημονικές έννοιες από το αναλυτικό πρόγραμμα των μαθημάτων τους και γίνονται συν-δημιουργοί θεατρικών παραστάσεων με θέμα τους την επιστήμη!

Διασκεδαστικές αλλά συνάμα και επιμορφωτικές οι θεατρικές παραστάσεις των παιδιών κάθε χρονιά αφήνουν τις καλύτερες εντυπώσεις σε κοινό και συμμετέχοντες (δείτε εδώ τις θεατρικές παραστάσεις των προηγούμενων διοργανώσεων).
Στόχος της δράσης «Μαθαίνοντας Επιστήμη μέσα από το Θέατρο» είναι να φέρει κοντά την εκπαιδευτική κοινότητα με επιστήμονες και καλλιτέχνες αλλά και την τοπική κοινωνία, να ενισχύσει το ενδιαφέρον των μαθητών για την επιστήμη, να δημιουργήσει εκπαιδευτικές κοινότητες για την ανταλλαγή απόψεων, υλικού και καλών πρακτικών σχετικά με τη διδασκαλία των θετικών επιστημών και εν τέλει να κάνει πιο ευχάριστη και δημιουργική τη διαδικασία της μάθησης. Απώτερος σκοπός είναι να συμβάλει στην δημιουργία ενός σχολείου ανοιχτού στην κοινωνία που θα λειτουργεί ως κεντρικό σημείο ανάπτυξης, καινοτομίας και  δημιουργικότητας. 

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της δράσης: www.lstt.eu

Υποβάλλετε άμεσα τη συμμετοχή σας στη δράση  εδώ

Για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις, μπορείτε να επικοινωνείτε τηλεφωνικά στο 2109231955 και στο email info@scienceview.gr

Ρυθμίζεται νομοθετικά η διδακτική και παιδαγωγική επάρκεια

Η πρόταση του ΙΕΠ

 Με νομοθετική ρύθμιση στο Σχέδιο Νόμου για το  Εθνικό Σύστημα Επιμόρφωσης  εισάγει ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου το νέο πλαίσιο διδακτικής και παιδαγωγικής επάρκειας όλων των εκπαιδευτικών.

Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής κατέθεσε στον υπουργό Παιδείας εισήγηση η οποία προβλέπει τα εξής:

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ

Απαραίτητοι όροι για την αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών σε σχέση με τις ανάγκες του σημερινού (δευτεροβάθμιου) σχολείου είναι οι εξής:

1. Ουσιαστική γνώση του επιστημονικού αντικειμένου που καλείται ο/η εκπαιδευτικός να διδάξει, καθώς και εφάμιλλη ικανότητα διδασκαλίας των αντικειμένων της συνολικής επιστημονικής περιοχής στην οποία εντάσσεται η εξειδίκευσή του (π.χ. Χημικός να μπορεί να διδάξει όλες τις Φυσικές Επιστήμες).

2. Ουσιαστική παιδαγωγική και ψυχο-παιδαγωγική εκπαίδευση ώστε ο/η εκπαιδευτικός να μπορεί ν’ αντιμετωπίσει προβλήματα πραγματικής σημερινής τάξης (από ζητήματα -πολιτισμικά και μαθησιακά - διαφοροποιημένων ειδικών αναγκών έως ζητήματα σχετικά με το ρατσισμό και το bullying), προβλήματα ένταξης, προβλήματα εφηβείας και προβλήματα δυναμικής ομάδας και να μπορεί να στηρίζει μαθητές και μαθήτριες συμβουλευτικά και ψυχολογικά.

3. Εμπεριστατωμένη και δοκιμασμένη ικανότητα διδασκαλίας του επιστημονικού πεδίου που αναλαμβάνει ο/η εκπαιδευτικός, με πρακτική γνώση των ζητημάτων που θέτει η γενική και κυρίως η ειδική διδακτική συγκεκριμένων επιστημονικών κλάδων.

4. Αληθινή πρακτική άσκηση, δηλαδή δια ζώσης εντός της σχολικής τάξης, επιβλεπόμενη από ειδικό σε συνδυασμό με μικροδιδασκαλίες, εφαρμογή Προγραμμάτων Σπουδών και ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού – και μάλιστα με χρονική διάρκεια που να επιτρέπει βελτίωση και εμβάθυνση της διδακτικής εμπειρίας.

5. Με τα σημερινά δεδομένα τα παραπάνω προσφέρονται - και μάλιστα ούτε εκεί πλήρως (σπανίως είναι δυνατή η πρακτική άσκηση)― μόνο από τα παιδαγωγικά τμήματα. Σε ελάχιστες περιπτώσεις (άλλων «καθηγητικών» τμημάτων) παρέχεται εκπαίδευση στη διδακτική του αντικειμένου. Και αυτή συνήθως δεν είναι υποχρεωτική ή καλύπτεται μόνο τύποις.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

• Τα μαθήματα του Ειδικού Αντικειμένου και της γενικότερης γνωστικής περιοχής που καλούνται να κατέχουν οι απόφοιτοι ώστε να μπορούν να διδάξουν ενότητες μαθημάτων στο σχολείο (π.χ. Φυσικές Επιστήμες και όχι μόνο Φυσική) παρέχονται (1) από τα Πανεπιστημιακά Τμήματα και (2) τις Σχολές (κυρίως για τα μαθήματα των άλλων αντικειμένων της ενότητας, π.χ. όλα τα μαθήματα των Φυσικών Επιστημών) κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών - ως μαθήματα υποχρεωτικά, επιλογής ή και εκτός προγράμματος πτυχίου.
• Τα μαθήματα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα προσφέρονται ή (1) από τα Τμήματα Προπτυχιακών Σπουδών (όπου αυτό είναι δυνατό) ή κυρίως (2) από: (α) την προς ίδρυση ειδική Δομή υπό την ευθύνη της Συγκλήτου ή (β) το ειδικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης εντός των Σχολών στις οποίες εντάσσονται τα Παιδαγωγικά Τμήματα. Το Υπουργείο Παιδείας ορίζει, όπως ενδεικτικά φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, τα μαθήματα και τις αντίστοιχες διδακτικές μονάδες για αυτό το μέρος των σπουδών.
• Το δεσμευτικό πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών για τα παραπάνω μαθήματα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα (με τους στόχους και τον κορμό περιεχομένου τους) διαμορφώνεται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, το οποίο για το σκοπό αυτό συνεργάζεται με εκπροσώπους της πανεπιστημιακής κοινότητας.
• Το σύνολο των γνώσεων των σχετικών με το επιστημονικό αντικείμενο, τη γενικότερη επιστημονική ενότητα, την παιδαγωγική, διδακτική και εκπαιδευτική ικανότητα πιστοποιείται, βάσει ελέγχου των μαθημάτων που έχει επιτυχώς παρακολουθήσει κάθε φοιτητής και φοιτήτρια, από την παραπάνω ειδική Δομή ή το ειδικό Τμήμα Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, τα οποία παρέχουν και το αντίστοιχο πιστοποιητικό. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ζητήσουν τον έλεγχο και την πιστοποίηση αυτή με την ολοκλήρωση των προπτυχιακών ή κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών τους σπουδών ή και μετά το πέρας των σπουδών τους. Σε περίπτωση διαπίστωσης κενών σε σχέση με τα προβλεπόμενα μαθήματα, οι αιτούντες μπορούν να τα συμπληρώσουν παρακολουθώντας στα αντίστοιχα μαθήματα εντός της Δομής ή του Τμήματος και εξεταζόμενοι σε αυτά.
• Οι κάτοχοι της παραπάνω πιστοποίησης μπορούν:

α) να λάβουν μέρος στους εκάστοτε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη στο δημόσιο σχολείο,

β) να προσληφθούν και να εργαστούν ως εκπαιδευτικοί από ιδιωτικούς φορείς,

γ) να αξιοποιήσουν το πιστοποιητικό διδακτικής επάρκειας για τη συνεργασία τους με φορείς μη τυπικής και άτυπης εκπαίδευσης.

• Επιτυχόντες του ΑΣΕΠ που καλούνται από το Υπουργείο Παιδείας να αναλάβουν εκπαιδευτική υπηρεσία συμμετέχουν υποχρεωτικά σε διαδικασίες εισαγωγικής επιμόρφωσης κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους υπηρεσίας τους. Αυτό σημαίνει: α) θεσμό μέντορα και στήριξη, β) αξιοποίηση του κενού από μαθήματα διαστήματος κατά την έναρξη του σχολικού έτους, γ) μειωμένο διδακτικό ωράριο για τους προσληφθέντες, καθώς και δ) αξιολόγησή τους μετά το τέλος του πρώτου έτους.

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

• Το Ε.Κ. Πανεπιστήμιο Αθηνών αναλαμβάνει, μέσω της ειδικής Δομής ή του ειδικού Τμήματος, την παροχή της επάρκειας προς τους φοιτητές των άλλων Πανεπιστημίων της Αττικής. Αντιστοίχως το Πανεπιστήμιο Πατρών τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων τους φοιτητές και του Ιονίου Πανεπιστημίου. Τα Πανεπιστήμια αυτά μπορούν, σε σύμπραξη, να δημιουργούν αντίστοιχες Δομές ή Τμήματα στην έδρα των Πανεπιστημίων που δεν διαθέτουν Παιδαγωγικά Τμήματα. Οι απόφοιτοι (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων - ελληνικών και αναγνωρισμένων ιδρυμάτων της αλλοδαπής) μπορούν ελεύθερα να επιλέξουν σε ποιο Πανεπιστήμιο καταθέτουν αίτηση απόκτησης της επάρκειας και να παρακολουθήσουν εκεί τα τυχόν αναγκαία συμπληρωματικά μαθήματα.

• Διατηρούνται (μόνο) τα παιδαγωγικού χαρακτήρα Τμήματα της ΑΣΠΑΙΤΕ και αναμορφώνονται σε Παιδαγωγικά Τμήματα Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης για την παροχή διδακτικής επάρκειας σε αποφοίτους ΤΕΙ και Πολυτεχνείου.

• Εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των φοιτητών και αποφοίτων Τμημάτων που δεν μπορούν να αναλάβουν την εκπαίδευση στα αντικείμενα παιδαγωγικού και διδακτικού χαρακτήρα, οι ειδικές Δομές ή τα ειδικά Τμήματα μπορούν να εφαρμόσουν ειδικά κριτήρια προτεραιότητας ή και επιλογής. Ενδεχόμενο παράβολο τελών εγγραφής θα πρέπει οπωσδήποτε να διατηρείται σε χαμηλό ύψος.

https://www.esos.gr/arthra/53216/rythmizetai-nomothetika-i-didaktiki-kai-paidagogiki-eparkeia

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ Ποια μουσική διεγείρει την πρωτότυπη σκέψη

Από τον κ. Βασίλη Γκέκα, επιμορφωτή για τις Δημιουργικές Εργασίες στο Λύκειο

moysiki_epidrasi_egkefalos.jpg

11.09.2017, 18:22 | Ετικέτες:  επιστήμη, τεχνολογία, βιολογία, έρευνα, μουσική, πολιτισμός

Συντάκτης: 

Σπύρος Μανουσέλης

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι όταν αντιμετωπίζουμε ένα μη κοινότοπο πρόβλημα, η λύση του οποίου απαιτεί από εμάς ένα άλμα δημιουργικότητας, το να ακούμε μια ευχάριστη και συναισθηματικά διεγερτική μουσική μάς βοηθά αποφασιστικά στην εξεύρεση της λύσης. Οταν λοιπόν ακούμε ένα ορισμένο είδος μουσικής ενώ σκεφτόμαστε ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα, είναι σαφώς πιο παραγωγικό από το να δουλεύουμε στη σιωπή.

Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν δύο ερευνητικές ομάδες, που εργάζονταν η μία στην Ολλανδία στο Radbound University και η άλλη στην Αυστραλία στο University of Technology Sydney, και πριν από λίγες ημέρες δημοσίευσαν από κοινού τα αποτελέσματα αυτής της συνεργασίας στο περιοδικό «PLOS One».

Στον πολύπλοκο και διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο όπου ζούμε, η ικανότητα να βρίσκουμε εγκαίρως πρωτότυπες λύσεις αποτελεί ίσως μία από τις περισσότερο αναγνωρισμένες νοητικές αρετές, μια νοητική ικανότητα που συχνά απαιτείται και στον χώρο εργασίας. Διόλου περίεργο λοιπόν ότι εδώ και χρόνια ειδικοί επιστήμονες μελετούν τις εξωτερικές και εσωτερικές συνθήκες που διεγείρουν ή ενισχύουν αυτή την ικανότητα.

Από καιρό υπήρχαν ενδείξεις ότι η μουσική σχετίζεται στενά και επηρεάζει τη δημιουργική σκέψη, όμως μέχρι πρόσφατα δεν γνωρίζαμε ποιο είδος μουσικής και σε ποιες περιπτώσεις ασκεί την ευεργετική δράση της. Προσπαθώντας να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα οι διευθυντές των δύο ερευνητικών ομάδων, ο Simone Ritter της ολλανδικής και ο Sam Ferguson της αυστραλιανής, έθεσαν σε 155 εθελοντές μια σειρά από προβλήματα, ενώ λίγο πριν και κατά τη διάρκεια του πειράματος τους έβαζαν να ακούνε διαφορετικά είδη κλασικής μουσικής.

Με άλλα λόγια, παρατηρούσαν πώς τα διάφορα είδη σύνθετης μουσικής επηρεάζουν την ικανότητα των εθελοντών να ανακαλύπτουν δημιουργικές λύσεις στα προβλήματα που έπρεπε να επιλύσουν.

Αποκλίνουσα δημιουργικότητα

Στο ερώτημα πώς ενώνονται με τέσσερις διαδοχικές ευθείες οι εννέα κουκίδες η λύση βρίσκεται δεξιά | 

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτά τα πειράματα διερευνούσαν ένα ιδιαίτερο είδος δημιουργικότητας, το οποίο η σύγχρονη ψυχολογία περιγράφει ως «αποκλίνουσα σκέψη», δηλαδή τη δημιουργική ικανότητα ορισμένων ανθρώπων να επινοούν διαφορετικές λύσεις σε ένα πρόβλημα (αποκλίνουσα σκέψη), όταν οι περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν μία και μοναδική λύση για το ίδιο πρόβλημα (συγκλίνουσα σκέψη). Εστίαζαν συνεπώς στο ποια διαφορετικά είδη κλασικής μουσικής επηρεάζουν, άλλοτε θετικά και άλλοτε αρνητικά, την αποκλίνουσα σκέψη, δηλαδή το είδος της δημιουργικής σκέψης που απαιτείται συχνότερα για την επίλυση προβλημάτων στις τέχνες και τις επιστήμες!

Για παράδειγμα όταν έθεταν στους εθελοντές «το πρόβλημα των εννέα σημείων», να συνδέσουν δηλαδή με τέσσερις μόνο διαδοχικές ευθείες γραμμές τα εννέα σημεία που βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο (βλ. σχετική εικόνα), διαπίστωσαν ότι οι εθελοντές που άκουγαν ευχάριστες αρμονικές συνθέσεις (π.χ. την «Ανοιξη» από τις «Τέσσερις εποχές» του Βιβάλντι) επιδείκνύαν μεγαλύτερη αποκλίνουσα δημιουργικότητα και οδηγούνται ευκολότερα στη λύση του προβλήματος.

Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξαν χωρίζοντας τους 155 εθελοντές σε πέντε ομάδες που έπρεπε να λύσουν το ίδιο πρόβλημα. Κάθε μία από τις τέσσερις ομάδες, την ώρα που προσπαθούσε να λύσει ένα πρόβλημα, άκουγε διαφορετικά είδη κλασικής μουσικής (π.χ. ηρωική, ευχάριστα αρμονική, καταθλιπτική, αγχωτική κ.ο.κ.), ενώ η πέμπτη ομάδα χρησίμευε ως η «ομάδα ελέγχου» που δεν άκουγε καθόλου μουσική προσπαθώντας να λύσει το πρόβλημα.

Διαπίστωσαν λοιπόν ότι από τα μουσικά κομμάτια, τα οποία είχαν ταξινομηθεί σε κατηγορίες ανάλογα με το συναισθηματικό τους περιεχόμενο αλλά και τη διεγερτική τους δράση, μόνο τα ευχάριστα μελωδικά κομμάτια ασκούσαν κατά κανόνα μια «θετική διεγερτική δράση», ενίσχυαν δηλαδή την ικανότητα των εθελοντών να επιδεικνύουν αποκλίνουσα δημιουργικότητα.

http://www.efsyn.gr/arthro/poia-moysiki-diegeirei-tin-prototypi-skepsi

Οι Δημιουργικές Εργασίες στο Λύκειο

Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΕΠ

http://iep.edu.gr/el/component/k2/content/37-synthetikes-ergasies

Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση που κατέθεσε το ΙΕΠ, μετά την ανατροφοδότηση που έλαβε από αντιπροσωπευτικό δείγμα Γενικών Λυκείων και τις προτάσεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την υλοποίηση των δημιουργικών εργασιών το σχ. έτος 2016-17, το ΥΠΠΕΘ κρίνει αναγκαία την αναμόρφωση της διαδικασίας εκπόνησής τους και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών που υπηρετούν σε Γενικά Λύκεια σχετικά με αυτή. 
Στόχος είναι να ενημερωθούν οι εκπαιδευτικοί για το θεωρητικό πλαίσιο των εργασιών και να συμμετάσχουν σε εργαστήρια παραδειγματικού σχεδιασμού της θεματολογίας τους και της διαδικασίας εκπόνησης και αξιολόγησής τους, προκειμένου να υποστηριχθούν για την αποδοτικότερη αξιοποίησή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία. 
Η επιμόρφωση αυτή θα έχει διάρκεια μία ημέρα για κάθε εκπαιδευτικό (με κυλιόμενο πρόγραμμα ανά νομό και ειδικότητα) και θα απευθύνεται σε όλους/ες τους/τις υπηρετούντες/ούσες σε ΓΕΛ εκπαιδευτικούς.

Οι Δημιουργικές Εργασίες που καλούνται να εκπονήσουν οι μαθητές και μαθήτριες στο Λύκειο συνδέονται αναπόσπαστα με την έννοια της δημιουργικότητας. 

Ζητούμενο δεν είναι να αναλάβουν για μια ακόμα φορά άλλη μια εργασία εγκυκλοπαιδικού χαρακτήρα συσσωρεύοντας
και παραθέτοντας πληροφορίες από διάφορες πηγές, ακόμα κι αν χρειαστεί να τις επεξεργαστούν ως ένα βαθμό, να τις ανασυντάξουν και τις αναπλαισιώσουν για να τις παρουσιάσουν, αλλά αυτό που επιδιώκεται είναι να εργαστούν με δημιουργικό τρόπο.

Βρείτε ΕΔΩ όλα τα σχετικά αρχεία.

Ο αμαρτωλός ηλιοκεντρισμός ΔΙΟΝΥΣΗΣ Π. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ*

Ο Μπρούνο άρχισε να κλονίζει την ευαίσθητη δομή της αρχαίας κρυστάλλινης σφαίρας των άστρων που μέχρι τότε περιέκλειε ασφυκτικά τα όρια του σύμπαντος γύρω από τη Γη μας.

Σε μια πρόσφατη επίσκεψή μου στη Σάμο, το πανέμορφο νησί του Πυθαγόρα, του Επίκουρου και του Αρίσταρχου, η συζήτηση με τους εκεί φίλους μου οδήγησε αναπόφευκτα και στο θέμα του ηλιοκεντρικού συστήματος. Δυστυχώς σήμερα δεν έχουμε παρά μία απλή μόνον περιγραφή του Αριστάρχειου συστήματος όπως αναφέρεται από τον Αρχιμήδη στον «Ψαμμίτη»: «Αρίσταρχος ο Σάμιος υποτίθεται γαρ τα μεν απλανέα των άστρων και τον Αλιον μένειν ακίνητον, ταν δε Γαν περιφέρεσθαι περί τον Αλιον κατά κύκλου περιφέρειαν». Δηλαδή, η Γη δεν είναι το κέντρο του κόσμου, όπως το ’θελαν οι κάτοικοί της, αλλά μια μηδαμινή σφαίρα που περιφέρεται γύρω από τον Ηλιο.

Κι όμως η θαυμάσια και απλή αυτή εξήγηση παραμερίστηκε τότε γιατί δεν συμφωνούσε με την καθημερινή λογική ενός γεωκεντρικού συστήματος. Στη συζήτηση μάλιστα που είχαμε στη Σάμο καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι οι ιδεοληψίες που είναι διάχυτες στο ευρύ κοινό είναι όντως τόσο πανίσχυρες ώστε πολύ δύσκολα καταπολεμούνται. Στην περίπτωση του γεωκεντρισμού άλλωστε πολλοί είναι αυτοί που αισθάνονται απόλυτα ικανοποιημένοι με την άποψη ότι η Γη παρουσιάζεται ως το κεντρικό και το πιο σπουδαίο σημείο του σύμπαντος. Κι έτσι επί 1.800 χρόνια όσοι διαφωνούσαν και πίστευαν στην «αμαρτωλή» περιφορά της Γης γύρω από τον Ηλιο, καίγονταν ζωντανοί στη φωτιά της κάθαρσης.

Ενας από τους πρωτοπόρους της νέας αφύπνισης ήταν χωρίς αμφιβολία ο Giordanno Bruno. Ο Μπρούνο ήταν επηρεασμένος από το ηλιοκεντρικό σύστημα του Αρίσταρχου και του Κοπέρνικου, αλλά θεωρούσε ότι ο Κοπέρνικος δεν είχε προχωρήσει αρκετά. Γιατί το γεγονός ότι τα άστρα φαίνονταν ακίνητα ενώ οι πλανήτες και η Γη κινούνταν, σήμαινε γι’ αυτόν ότι τα άστρα ήταν εκατοντάδες ή και χιλιάδες φορές πιο μακριά από τους πλανήτες. Και για να είναι ορατά σε τέτοιες αποστάσεις θα ’πρεπε να είναι αφάνταστα λαμπερά. Τόσο λαμπερά όσο και ο Ηλιος. Ετσι τώρα, όχι μόνο η Γη είχε υποβαθμιστεί στο επίπεδο ενός απλού πλανήτη, αλλά και ο ίδιος ο Ηλιος δεν ήταν παρά ένα λίγο πολύ κοινό άστρο. Κι έτσι ο Μπρούνο άρχισε να κλονίζει την ευαίσθητη δομή της αρχαίας κρυστάλλινης σφαίρας των άστρων που μέχρι τότε περιέκλειε ασφυκτικά τα όρια του σύμπαντος γύρω από τη Γη μας.

Οπως θα έκανε ο Γαλιλαίος αργότερα, ο Μπρούνο διατύπωσε τις ιδέες του μ’ έναν διάλογο μεταξύ δύο ατόμων με διαφορετικές απόψεις. «Πώς είναι δυνατόν να είναι το σύμπαν άπειρο;» ρωτούσε ο ένας από τους δύο χαρακτήρες του Μπρούνο. «Πώς είναι δυνατόν να είναι το σύμπαν πεπερασμένο;» αντέτεινε ο άλλος χαρακτήρας του. Κι ο Μπρούνο μέσα από τους χαρακτήρες του διαλόγου του συνέχιζε: «Ο άνθρωπος δεν μπορεί να αντιληφθεί την έννοια του απείρου. Καμιά από τις αισθήσεις του δεν τον βοηθάει. Οποιος όμως αρνηθεί τα φαινόμενα που δεν μπορεί να καταλάβει, τότε πρέπει να αρνηθεί και την ίδια του την ύπαρξη. Αν ο κόσμος είναι πεπερασμένος και αν δεν υπάρχει τίποτα πέρα απ’ αυτόν, σας ερωτώ: Πού είναι ο κόσμος; Πού είναι το σύμπαν; Μου φαίνεται αστείο να παραδεχτώ ότι δεν υπάρχει τίποτα πέρα από τους ουρανούς».
Για τις ανορθόδοξες αυτές απόψεις του ο Τζιορντάνο Μπρούνο παραδόθηκε στους ιεροεξεταστές, και κάηκε ζωντανός, στη Ρώμη του 1600 μ.Χ. Λίγο καιρό πριν πεθάνει πάνω στην «καθαρτήρια» φωτιά της Ιεράς Εξέτασης, ο Τζιορντάνο Μπρούνο απευθυνόμενος στους επιστήμονες του μέλλοντος έγραφε: «Ανοίξτε μας διάπλατα την πόρτα έτσι ώστε να μπορέσουμε να κοιτάξουμε ξεκάθαρα το αμέτρητο αστρικό σύμπαν... Δείξτε μας όλους αυτούς τους άλλους κόσμους και ανοίξτε μας τους νέους ορίζοντες... Αποδείξτε μας πώς οι κινήσεις όλων αυτών των κόσμων δημιουργούνται από απλές φυσικές δυνάμεις... Διδάξτε μας μια πλατύτερη γνώση της Φύσης».

Δέκα χρόνια μετά την εκτέλεση του Μπρούνο, ένας άλλος Ιταλός, ο Galileo Galilei χρησιμοποίησε το πρώτο του τηλεσκόπιο για να συλλέξει έναν τεράστιο αριθμό πληροφοριών υπέρ του ηλιοκεντρισμού. Κι όπως ήταν φυσικό το κατεστημένο της εποχής για μιαν ακόμη φορά δεν μπόρεσε να ανεχθεί τις νέες ανακαλύψεις. Ο Γαλιλαίος καταδιώχτηκε και με την απειλή βασανιστηρίων αναγκάστηκε να απαρνηθεί τις ιδέες του και να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του υπό κράτηση στο σπίτι του. Οι νέες όμως ιδέες διαδόθηκαν παντού σαν πυρκαγιά. Και στο τέλος ακόμη και το κατεστημένο κατάλαβε ότι ούτε οι αφορισμοί, ούτε το κάψιμο των βιβλίων, ούτε οι απειλές, ούτε οι εκτελέσεις μπορούσαν να σταματήσουν το ξάπλωμα των νέων γνώσεων.

* Ο κ. Διονύσης Π. Σιμόπουλος είναι επίτιμος διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου.

http://www.kathimerini.gr/922249/article/politismos/vivlio/o-amartwlos-hliokentrismos

Αποθετήρια διδακτικών σεναρίων

Ο προσδιορισμός του διδακτικού σεναρίου δίδεται ολοκληρωμένα και εύστοχα στο Υλικό Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών (ΕΑΙΤΥ, 2008). Ως εκπαιδευτικό σενάριο θεωρείται η περιγραφή μιας διδασκαλίας με εστιασμένο γνωστικό αντικείμενο, συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους, διδακτικές αρχές και πρακτικές. Ένα εκπαιδευτικό σενάριο έχει διάρκεια περισσοτέρων από μία διδακτικών ωρών. Ένα σενάριο αποτελείται από πέντε φάσεις:

ΦΑΣΗ 1: Πρόκληση Ενδιαφέροντος των Μαθητών/τριών.

ΦΑΣΗ 2: Δημιουργία Υποθέσεων των Μαθητών/τριών.

ΦΑΣΗ 3: Διερεύνηση, Εκτέλεση Πειράματος.

ΦΑΣΗ 4: Συμπεράσματα, Μεταγνώση (Αναστοχασμός).

ΦΑΣΗ 5: Αξιολόγηση Μαθητών/τριών.

Ο μαθητής μόνος του, με την ελάχιστη δυνατή βοήθεια του εκπαιδευτικού/δασκάλου, ολοκληρώνει μέσω φύλλων εργασίας το μάθημα μέσω επίλυσης προβλήματος και καταλήγει σε συμπεράσματα. Η μεθοδολογία S.T.E.M. πρέπει να είναι  αναπόσπαστο μέρος της ανάπτυξης και εφαρμογής του διδακτικού σεναρίου.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι το σχέδιο μαθήματος είναι τελείως διαφορετική προσέγγιση από το εκπαιδευτικό σενάριο. Το σχέδιο μαθήματος είναι το πλάνο που πάνω του θεμελιώνεται και κτίζεται το ωριαίο μάθημα, αντιστοιχεί σε μια πολύ απλή και λιτή περιγραφή μιας διδασκαλίας.   

Σύμφωνα με το υλικό επιμόρφωσης που δόθηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο το 2008, η χρήση της μεθοδολογίας STEM θα πρέπει να γίνεται μέσω εκπαιδευτικών σεναρίων. Τα εκπαιδευτικά σενάρια φιλοξενούνται σε διάφορα αποθετήρια και πλατφόρμες. Η πιο γνωστή πλατφόρμα, απόθεσης διδακτικού υλικού, στην εκπαιδευτική κοινότητα, είναι οΕθνικός Συσσωρευτής Εκπαιδευτικού Περιεχομένου (Φωτόδεντρο).

Αποθετήρια ψηφιακών σεναρίων υπάρχουν αρκετά στο διαδίκτυο, ένα από αυτά είναι τοΑποθετήριο Διδακτικών Σεναρίων (Didactic Scenarios Repository–DSR) του Πανεπιστημίου Πατρών. Με απλή εγγραφή στη σελίδα δύναται ο εκπαιδευτικός να αναρτήσει ή να χρησιμοποιήσει ελεύθερα όποιο σενάριο επιθυμεί. Σήμερα φιλοξενεί 227 σενάρια, κυρίως Δημοτικού, Γυμνασίου, Λυκείου και ελάχιστα για τα ΕΠΑ.Λ. Το μειονέκτημα του αποθετηρίου αυτού, όπως και των υπολοίπων που συναντάμε στον Ελληνικό διαδικτυακό χώρο, είναι ότι δεν δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές/τριες και τους εκπαιδευτικούς, των online ενσωματωμένων quiz με feedback και εξαγωγή γνωστικών αποτελεσμάτων. Τα σενάρια που είναι αναρτημένα στο D.S.R. έχουν αποθηκευμένα τα φύλλα έργου και τα ερωτηματολόγια–Quiz, δεν δίδεται η δυνατότητα να αναρτηθούν πολυμέσα και να χρησιμοποιηθούν διαδραστικές εφαρμογές.

Άλλα Ελληνικά αποθετήρια που λειτουργούν σαν αποθηκευτικοί χώροι χωρίς τη δυνατότητα on line δραστηριοτήτων είναι:

I.    Ιφιγένεια   http://ifigeneia.cti.gr/repository/  

II.    Πρωτέας http://proteas.greek-language.gr   

III.    Του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης  http://epset.gr   

IV.    ΜΗΤΙΔΑ (Μαθησιακή Ηλεκτρονική Τράπεζα Ιδιαίτερης Αξίας Διδακτικών Αντικειμένων)  http://scenaria-ekt.mitida.gr/  

Όσον αφορά όμως την Ελληνική πραγματικότητα, οι καινοτόμες δράσεις στην Επαγγελματική Εκπαίδευση απουσιάζουν. Τα ψηφιακά εκπαιδευτικά σενάρια είναι σημαντικότατη καινοτομία στη διδακτική των μαθημάτων. Υπάρχουν όμως μόνο δυο πλατφόρμες παγκοσμίως που μπορούν να στηρίξουν δυναμικά τα ψηφιακά σενάρια τα οποία αποτίθενται σε αυτές. Δίνουν επίσης τη δυνατότητα online εκτέλεσης δραστηριοτήτων με ανατροφοδότηση:

a.    Η «Αίσωπος» που άρχισε να λειτουργεί το 2015 με συγχρηματοδότηση ΕΣΠΑ. Στην ιστοσελίδα της δίδονται οδηγίες συγγραφής και παραδείγματα υποδειγματικών σεναρίων. Το ιδανικό θα ήταν στα ψηφιακά αυτά σενάρια να υπάρχουν οι κλάδοι της STEM εκπαίδευσης. Ο αριθμός των Διδακτικών Σεναρίων, για το Επαγγελματικό Λύκειο που έχουν κατατεθεί μέχρι σήμερα στον Αίσωπο είναι 79, από αυτά 22 είναι Μηχανολογικά.

b.    Το portal ODS-ISE είναι project Ευρωπαϊκής εμβέλειας με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Είναι θετική η συμβολή της πλατφόρμας αυτής στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αλλά και των μαθητών. Η οργάνωση των σχολείων (Open schools) με θεματολογία τις καινοτομίες στην εκπαίδευση και ειδικότερα τις μεθοδολογίες STEM, είναι μερικά από τα στοιχεία που παρέχει.

Το ISE είναι το «εργαλείο» ανάρτησης ψηφιακών διδακτικών σεναρίων με διαδραστικές προσεγγίσεις του προαναφερόμενου Portal. Παρέχει πολλές δυνατότητες και δεν είναι απλά ένα αποθετήριο σχεδίων μαθήματος ή σεναρίων. Ένα από τα πλεονεκτήματα που παρέχει είναι η εξαγωγή γνωστικών αποτελεσμάτων σε μορφή φύλλων excel. Εξάγονται επίσης συγκριτικά αποτελέσματα των Ευρωπαϊκών χωρών.  Έχει γίνει μια πολύ καλή προσπάθεια ανάρτησης υποδειγματικών ψηφιακών σεναρίων με προσέγγιση STEM  στην πλατφόρμα του ODS για να γίνει κατανοητή η λειτουργία και βέβαια η δομή των πέντε φάσεων που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο της διερευνητικής μάθησης.

Οι πλατφόρμες που αναφέρθηκαν Αίσωπος και ODS-ISE είναι μοναδικές, παρέχουν πολλές δυνατότητες, λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο από τα συνήθη αποθετήρια. Δίνουν τη δυνατότητα στο μαθητή/τρια και στον εκπαιδευτικό της αλληλεπίδρασης. Υπάρχει feedback στις ερωτήσεις και οι φάσεις εκτέλεσης των σεναρίων είναι διακριτές με διαφορετικές σελίδες σε οριζόντια διάταξη. Παρέχεται δυνατότητα ανάρτησης πολυμέσων, στην ίδια σελίδα που εργαζόμαστε. Στο concept αυτής της μορφής, δεν υπάρχει άλλο αποθετήριο παγκοσμίως.

Πιστεύουμε ότι το ΙΕΠ θα πρέπει να ενισχύσει περαιτέρω την εκπαιδευτική διαδικασία με  τη χρήση των διδακτικών ψηφιακών σεναρίων.

Άρθρο του Μηχανολόγου Εκπαιδευτικού
Πολύδωρου Σταυρόπουλου
MSc STEM στην Εκπαίδευση
(Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ)
Αποθετήρια διδακτικών σεναρίων   

ΣΤΟ πρόγραμμα OSOS, στο οποίο θα συμμετάσχουν πιλοτικά και σχολεία στην Ελλάδα από την καινούρια σχολική χρονιά, οι ίδιοι οι μαθητές θα κατασκευάσουν τα δικά τους σενάρια.

Περισσότερες πληροφορίες στο άμεσο μέλλον.