Συνδιοργανώθηκαν
από την ΣΕΕ Φυσικών Επιστημών κ. Ασημίνα Κοντογεωργίου και τους υπεύθυνους του 1ου και
2ου ΕΚΦΕ (Ν. Σμύρνης και Αλίμου) κ. Αθανάσιο Γκουρμπή και κ.
Χριστόφορο Στογιάννο, επιμορφωτικές συναντήσεις με θέμα:
“Το
Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Βιολογίας
στη Γ΄ ημερησίων και Γ΄, Δ΄ εσπερινών ΓΕΛ”,
8/10
στο ΕΚΦΕ Αλίμου (2ο ΕΚΦΕ Δ΄ Αθήνας) και 10/10 στο ΕΚΦΕ Ν.
Σμύρνης (1ο ΕΚΦΕ Δ΄ Αθήνας)Εισηγήτρια
ήταν η κ. Μαρία Δοκοπούλου, Βιολόγος, καθηγήτρια του 4ου
ΓΕΛ Γλυφάδας και πρ. Σύμβουλος Β΄ στο ΙΕΠ για τη ΒιολογίαΠιο
κάτω υπάρχουν οι υπερσύνδεσμοι για να βρείτε το υλικό από τις συναντήσεις για
τη ΒΙΟΛΟΓΙΑ: ·Παρουσίαση της κ. Δοκοπούλου στις Επιμορφωτικές
Συναντήσεις ΕΔΩ ·ΦΕΚ με την Διδακτέα Ύλη Βιολογίας Γ
ΓΕΛ ΕΔΩ
·Οδηγίες για τη διδασκαλία της Βιολογίας (ΥΠΠΘ) ΕΔΩ
·Ενδεικτική Διαχείριση της διδακτέας
Ύλης (OXI από το ΥΠΠΘ) ΕΔΩ
Συνδιοργανώθηκαν
από την ΣΕΕ Φυσικών Επιστημών κ. Ασημίνα Κοντογεωργίουμε και τους
υπεύθυνους του 1ου και 2ου ΕΚΦΕ (Ν. Σμύρνης και Αλίμου)
κ. Αθανάσιο Γκουρμπή και κ. Χριστόφορο Στογιάννο, επιμορφωτικές συναντήσεις με
θέμα:
“Το Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Χημείας στη Γ΄ Τάξη ΓΕΛ”
·Τρίτη, 1/10 ΕΚΦΕ Αλίμου (2ο ΕΚΦΕ Δ΄ Αθήνας)
·Πέμπτη, 3/10 ΕΚΦΕ Ν. Σμύρνης (1ο ΕΚΦΕ Δ΄
Αθήνας)
Επιμορφωτής ήταν ο κ. Παρασκευάς Γιαλούρης, Χημικός, Διευθυντής του
Γυμνασίου της Ευαγγελικής Σχολής
Πιο κάτω υπάρχουν οι υπερσύνδεσμοι για να βρείτε το
υλικό από τις συναντήσεις για τη ΧΗΜΕΙΑ:
·Φάκελος Οπτικού Υλικού από τον κ. Π.
Γιαλούρη ΕΔΩ
Την Πέμπτη, 26/9 Συνδιοργανώθηκε στο 1ο ΕΚΦΕ (Ν. Σμύρνης) επιμορφωτική συνάντηση από την ΣΕΕ Φυσικών Επιστημών κ. Ασημίνα Κοντογεωργίου και τους υπεύθυνους του 1ου και 2ου ΕΚΦΕ (Ν.
Σμύρνης και Αλίμου) κ.κ. Αθ. Γκουρμπή και Χριστόφορα Στογιάννο, με θέμα:
“Συνεργασία Εκπαιδευτικών για την
Δημιουργία και Πειραματική Εφαρμογή Φύλλων Εργασίας σε μαθήματα που θα
επιλεγούν”
Το
· Μπορείτε
να βρείτε τα Φύλλα Εργασίας από την παρουσίαση του κ. Γκουρμπή στο ιστολόγιο του 1ουΕΚΦΕ:
Προτάθηκε ξεκινώντας από
τα πιο πάνω Φύλλα Εργασίας ή άλλα δικά σας να εργαστείτε με τους
μαθητές σας σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα Τα ΦΕ μπορούν να συνδιαμορφωθούν
σε συνεργασία με τους Υπεύθυνους των ΕΚΦΕ και την Συντονίστρια ή άλλους συναδέλφους
σας.
Στο τέλος θα είναι πολύ χρήσιμο
να μελετηθούν τα μαθησιακά αποτελέσματα και να συζητηθούν σε επιμορφωτικές
συναντήσεις.
ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ
ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΕΙΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ.
Συνδιοργανώθηκαν από την ΣΕΕ Φυσικών Επιστημών κ. Ασημίνα Κοντογεωργίουμε και τους υπεύθυνους
του 1ου και 2ου ΕΚΦΕ (Ν. Σμύρνης και Αλίμου) κ. Αθανάσιο Γκουρμπή και κ. Χριστόφορο Στογιάννο, επιμορφωτικές συναντήσεις με θέμα:
“Το Νέο Αναλυτικό
Πρόγραμμα Φυσικής στη Γ΄ Τάξη ΓΕΛ”
·Τρίτη,
17/9 ΕΚΦΕ Αλίμου (2ο ΕΚΦΕ Δ΄ Αθήνας) ·Πέμπτη,
19/9 ΕΚΦΕ Ν. Σμύρνης (1ο ΕΚΦΕ Δ΄ Αθήνας)Στις συναντήσεις παρευρέθηκε ο κ. Βασίλης Ραυτόπουλος, Φυσικός, ως εκπρόσωπος του
Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
Πιο κάτω υπάρχουν οι υπερσύνδεσμοι για να βρείτε χρήσιμο υλικό από τις συναντήσεις:
Την Πέμπτη 16 Μαΐου 2019, πραγματοποιήθηκε στο 3ο Γυμνάσιο Αλίμου, Βιωματικό Εργαστήριο με θέμα Σχέσεις στη Σχολική Κοινότητα, από τις Σ.Ε.Ε. του 4ου ΠΕ.Κ.Ε.Σ. Αττικής, Ασημίνα Κοντογεωργίου (ΠΕ04) και Παναγιώτα Παπαλεωνίδα (ΠΕ86).
Συμμετείχε ο Σύλλογος Διδασκόντων και η Διεύθυνση του σχολείου.
Αφορμή για τη δική μας παρέμβαση στάθηκαν γεγονότα – δυσλειτουργίες που
εμφανίζονται στα σχολεία και επηρεάζουν δυσμενώς τις σχέσεις μεταξύ των
μελών της σχολικής κοινότητας. Εκτιμούμε ότι σε μεγάλο βαθμό αποτελούν
απόρροια ευρύτερων κοινωνικών προβλημάτων.
Η προσδοκία μας να βοηθήσουμε, να δούμε ανάγκες και συναισθήματα, τον άνθρωπο πίσω απ’ την εικόνα,
να μπούμε για λίγο ο ένας στη θέση του άλλου -μαθητής, καθηγητής,
γονιός- σε σημαντικό βαθμό ευοδώθηκε μέσα από το βιωματικό εργαστήριο
και τη γόνιμη συζήτηση που ακολούθησε.
Οι καθηγητές συμμετείχαν περισσότερο από κάθε προσδοκία και εξέφρασαν
την ικανοποίησή τους από την όλη διαδικασία που ακολουθήθηκε.
Ο στόχος μας, να γίνει το σχολείο πιο λειτουργικό για όλους και η ζωή πιο όμορφη μέσα σ’ αυτό, ευχόμαστε να ευοδωθεί!
Το ατύχημα του Τσερνομπίλ ήταν το αποτέλεσμα ενός ελαττωματικού σχεδιασμού αντιδραστήρων που λειτουργούσε με ανεπαρκώς εκπαιδευμένο προσωπικό. Η έκρηξη ατμού και οι πυρκαγιές απελευθέρωσαν τουλάχιστον 5% του πυρήνα του ραδιενεργού αντιδραστήρα στην ατμόσφαιρα.
Το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ έλαβε χώρα στις 26 Απριλίου του 1986, στον αντιδραστήρα Νο. 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας του Τσερνόμπιλ της Σοβιετικής Ένωσης, ο οποίος σήμερα βρίσκεται σε εδάφη της Ουκρανίας. Το ατύχημα ήταν της τάξης του μέγιστου προβλεπόμενου ατυχήματος στην Διεθνή Κλίμακα Πυρηνικών Γεγονότων, διατάραξε σοβαρότατα τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν στις γύρω περιοχές και είχε σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και στην υγεία. Από το ατύχημα πέθαναν επιτόπου δυο από τους εργάτες του σταθμού. Μέσα σε τέσσερις μήνες, από τη ραδιενέργεια και από εγκαύματα λόγω της θερμότητας, πέθαναν 28 πυροσβέστες που έσπευσαν στο χώρο του ατυχήματος και διαπιστώθηκαν 19 επιπλέον θάνατοι ως το 2004. Επιπλέον, υπολογίζεται ότι επηρεάστηκε η υγεία εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων εξαιτίας της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με ραδιενέργεια. Οι ποσοστιαίες αυξήσεις των καρκίνων ήταν άνω του 15% στους πληθυσμούς που εκτέθηκαν, με χιλιάδες θανάτους από καρκίνο και λευχαιμία να συνδέονται με το ατύχημα.
Επιπτώσεις στην Ελλάδα
Μέρος του ραδιενεργού νέφους από το Τσερνόμπιλ έφτασε και στην Ελλάδα μετά από μερικές μέρες. Προκλήθηκε πανικός στον ελληνικό πληθυσμό, συγκεκριμένα σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, με τον κρατικό μηχανισμό να κάνει συστάσεις για αποφυγή του φρέσκου γάλακτος και το καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών από τις 5 Μαΐου και μετά. Το ραδιενεργό νέφος επηρέασε κυρίως την Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία, όπου χρόνια αργότερα ανιχνεύονταν ποσά ραδιενέργειας υψηλότερα του κανονικού. Μετρήσεις που έγιναν το 1996 έδειξαν εκπομπές καισίου στα 65 κιλομπεκερέλ ανά τετραγωνικό μέτρο με το όριο επικινδυνότητας να βρίσκεται στα 5 κιλομπεκερέλ. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία δεν παρατηρήθηκε αύξηση στη συχνότητα της λευχαιμίας, εκτός από τη σπάνια βρεφική λευχαιμία, αλλά ούτε και στον καρκίνο του θυρεοειδούς. Από την άλλη όμως υπολογίζεται από έρευνα της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας ότι έγιναν περίπου 2.500 τεχνητές εκτρώσεις το 1986 από γονείς οι οποίοι φοβήθηκαν τις πιθανές επιπτώσεις της ραδιενέργειας στο έμβρυο. Επίσης ιατρικοί κύκλοι αποδίδουν 1500 περιπτώσεις καρκίνου (τη δεκαετία 1986-1996) που δεν δικαιολογούνταν από το ιστορικό του ασθενούς, σε πιθανές επιπτώσεις του Τσερνόμπιλ.
Προκειμένου οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι/ες θα διδάξουν τα μαθήματα Φυσικών Επιστημών στα Γυμνάσια, ΓΕ.Λ. και ΕΠΑ.Λ. κατά το σχολικό έτος 2018-2019, να έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στις επιμορφωτικές συναντήσεις που θα διοργανώνονται από τους/τις Συντονιστές/στριες Εκπ/κού Έργου κλάδου ΠΕ04 και τα Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (Ε.Κ.Φ.Ε.), παρακαλούνται οι Προϊστάμενοι/ες των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σε συνεργασία με τους/τις Συντονιστές/στριες Εκπ/κού Έργου κλάδου ΠΕ04, τους/τις Υπεύθυνους/ες των οικείων Ε.Κ.Φ.Ε. και τους/τις Διευθυντές/ντριες των σχολικών μονάδων να προγραμματίσουν τη διεξαγωγή των συναντήσεων.
Η επιλογή Υ.Σ.Ε.Φ.Ε. γίνεται σε συνεδρίαση του συλλόγου των διδασκόντων και των διδασκουσών της σχολικής μονάδας. Μετά την εκδήλωση σχετικού ενδιαφέροντος και σύμφωνα με τα κριτήρια της παραγράφου 2 που ακολουθεί, ο σύλλογος προτείνει έναν/μία εκπαιδευτικό μεταξύ εκείνων που πρόκειται να διδάξουν τα μαθήματα Φυσικών Επιστημών στη σχολική μονάδα, ως Υπεύθυνο/η για το Σχολικό Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών (Σ.Ε.Φ.Ε.) που χρησιμοποιεί η σχολική μονάδα και στο οποίο μπορούν να υλοποιηθούν εργαστηριακές δραστηριότητες στα γνωστικά αντικείμενα της Φυσικής, της Χημείας, της Βιολογίας και της Γεωλογίας - Γεωγραφίας.
Επισημαίνεται ότι ο/η Υ.Σ.Ε.Φ.Ε. αναλαμβάνει την ευθύνη του Σ.Ε.Φ.Ε. ως αποκλειστική εξωδιδακτική απασχόληση κατά την κατανομή των εξωδιδακτικών εργασιών από τον σύλλογο των διδασκόντων και των διδασκουσών της σχολικής μονάδας, σύμφωνα με την παράγραφο 14 του άρθρου 66 του Ν. 4386/11-05-2016 (Φ.Ε.Κ. 83, τεύχος Α΄).
Νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του
Άμστερνταμ και του Ολλανδικού Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας ASTRON
διαλύει κάθε αμφιβολία για την καθολική -δηλαδή συμπαντική- ισχύ της
θεωρίας του Αϊνστάιν - Πως έφτασαν σ' αυτά τα ευρήματα οι επιστήμονες.
Μία διεθνής ομάδα
επιστημόνων απέδειξε για ακόμη μία φορά -με ένα τεστ σε ένα τριπλό
σύστημα άστρων- ότι η Γενική Θεωρία Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν
ισχύει στο διάστημα όπως και στη Γη.
Σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία
της συμπαντικής βαρύτητας, σε ένα δεδομένο βαρυτικό πεδίο όλα τα
αντικείμενα, μικρά και μεγάλα, ελαφριά και βαριά, πέφτουν με την ίδια
επιτάχυνση ανεξάρτητα από τη μάζα ή από τη σύνθεσή τους, είτε πρόκειται
για φτερά, είτε για σφυριά, ή για άστρα ή μαύρες τρύπες. Έτσι, σύμφωνα
και με τον Γαλιλαίο, μία μικρή και μία μεγάλη κανονόμπαλα που θα πέσουν
από τον πύργο της Πίζας, θα φθάσουν στο έδαφος ταυτόχρονα, αρκεί να μην
υπάρχει αέρας. Κάτι που όντως έδειξε το 1971 στη Σελήνη ο αστροναύτης
Ντέηβιντ Σκοτ της αποστολής «Απόλλων 15», χρησιμοποιώντας ένα σφυρί κι
ένα φτερό που άφησε να πέσουν και αυτά έφθασαν ταυτόχρονα στη σεληνιακή
επιφάνεια.
Κατά καιρούς, όμως, έχουν
διατυπωθεί αμφιβολίες αν η θεωρία ισχύει επίσης σε συνθήκες ακραίας
βαρύτητας στο διάστημα. Η νέα έρευνα, με επικεφαλής τη δρα Αν
Άρτσιμπαλντ του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ και του Ολαννδικού
Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας ASTRON, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό
«Nature», διαλύει κάθε αμφιβολία για την καθολική -δηλαδή συμπαντική-
ισχύ της θεωρίας του Αϊνστάιν.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν
ως «εργαστήριο» παρατηρήσεων το σύστημα τριών αστέρων PSR J0337+1715,
που ανακαλύφθηκε το 2011, βρίσκεται σε απόσταση 4.200 ετών φωτός από τη
Γη και το οποίο αποτελείται από δύο άστρα λευκούς νάνους και ένα άστρο
νετρονίων. Οι λευκοί νάνοι έχουν μικρό μέγεθος ανάλογο της Γης, αλλά
μεγάλη μάζα παρόμοια με του Ήλιου. Το άστρο νετρονίων (γνωστό και ως
πάλσαρ) είναι ακόμη μικρότερο και πυκνότερο, ένα απομεινάρι μίας παλιάς
έκρηξης σούπερ-νόβα, που πλέον περιστρέφεται σαν ισχυρός φάρος, με
τρομερά σταθερό ρυθμό (366 περιστροφές το λεπτό), στέλνοντας περιοδικά
ηλεκτρομαγνητικά σήματα, τα οποία συλλαμβάνονται από τα επίγεια
ραδιοτηλεσκόπια.
Οι αστρονόμοι παρατηρούν το
εν λόγω σύστημα εδώ και έξι χρόνια με τρία ραδιοτηλεσκόπια στην Ολλανδία
(Westerbrok Synthesis), στις ΗΠΑ (Green Bank) και στο Πουέρτο Ρίκο
(Arecibo), επειδή εξ αρχής είχαν συνειδητοποιήσει ότι μπορεί να
χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας.
Το άστρο νετρονίων
περιφέρεται πέριξ του ενός λευκού νάνου, ενώ ο δεύτερος πιο μακρινός
λευκός νάνος περιφέρεται γύρω από αυτό το ζευγάρι πάλσαρ-πρώτου λευκού
νάνου. Στην ουσία, το ζευγάρι «πέφτει» βαρυτικά προς τον εξωτερικό λευκό
νάνο. Επιπλέον, το ένα μέλος του ζευγαριού (άστρο νετρονίων) είναι πολύ
πιο βαρύ από το δεύτερο μέλος (εσωτερικός λευκός νάνος), όπως μία
σιδερένια μπάλα είναι βαρύτερη από ένα φτερό.
Οι ερευνητές μέτρησαν κατά
πόσο ο εσωτερικός λευκός νάνος και το άστρο νετρονίων, με τα διαφορετικά
βάρη τους, επηρεάζονταν διαφορετικά από τη βαρύτητα του εξωτερικού
λευκού νάνου, δηλαδή «έπεφταν» προς αυτόν με διαφορετική ταχύτητα.
Τελικά, δεν βρήκαν καμία διαφορά, πράγμα που σημαίνει ότι η αϊνστάνια
θεωρία ισχύει, συνεπώς δεν χρειάζεται κάποια εναλλακτική θεωρία.
Ο John Horgan διευθύνει το Center for Science Writings, Stevens Institute of Technology και είναι γνωστός για τα βιβλία του, με τίτλο «The End of Science» και «The End of War».
Ένα από τα ζητήματα που τον απασχολούν και αποφάσισε να
ευαισθητοποιήσει το κοινωνικό σύνολο είναι η σπουδαιότητα των
ανθρωπιστικών σπουδών για την καλλιέργεια του ατόμου. Πιο συγκεκριμένα
σε πρόσφατο άρθρο του, θίγει τη σημασία του να διδάσκονται και μαθήματα
ανθρωπιστικής φύσης οι σπουδαστές των θετικών, οικονομικών και
τεχνολογικών σχολών. Αναλυτικότερα υπογραμμίζει:
Ποιο είναι το νόημα των ανθρωπιστικών σπουδών; Το να
σπουδάζεις φιλοσοφία, ιστορία, φιλολογία, και «χαλαρές» επιστήμες όπως η
ψυχολογία και οι πολιτικές επιστήμες; H ανάγκη για απάντηση, σε αυτά τα
ερωτήματα, έχει αρχίσει να αυξάνεται, τελευταία, καθώς η ενασχόληση με
τις ανθρωπιστικές σπουδές μειώνεται απότομα. Σύμφωνα με αναλύσεις, ο
αριθμός των Αμερικανών σπουδαστών στους ανθρωπιστικούς κλάδους έχει
μειωθεί, από 20% την δεκαετία του 1960, στο 5% στη σύγχρονη εποχή. Ένας από τους κυβερνήτες, μάλιστα, επιδοκίμασε την τάση αυτή λέγοντας ότι τα σχολεία της πολιτείας θα έπρεπε «να παράγουν περισσότερους ηλεκτρολόγους μηχανικούς και λιγότερους πτυχιούχους γαλλικής φιλολογίας«. Κάποιες από τις ανταπαντήσεις του ανθρωπιστικού κλάδου, με αποστόμωσαν. Ένας από τους αρθρογράφους των New York Times, o Ross Douthat,
καθολικός, πρότεινε ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές μπορούν να
αναζωογονηθούν με το «να γυρίσουν το σοβαρό ακαδημαϊκό ενδιαφέρον στην
πιθανή αλήθεια των θρησκευτικών ισχυρισμών. Με τέτοιους φίλους..
Αυτή την εβδομάδα, σε έναν δημόσιο ραδιοφωνικό σταθμό του LA, τον WUTC,
κλήθηκε να συζητήσει για την μείωση του ενδιαφέροντος στο αντικείμενο
των ανθρωπιστικών σπουδών. Επειδή, δεν μπορούσε να εκφράσει όλα όσα
ήθελε, στο άρθρό του, συμπεριέλαβε την συνέντευξή του, επεξεργασμένη, με
στοιχεία μιας στήλης που είχε γράψει το 2013.
«Ξεκίνησα να διδάσκω ένα υποχρεωτικό μάθημα ανθρωπιστικών σπουδών, στο πρώτο έτος του Stevens Institute of Technology,
πριν μια δεκαετία. Η ύλη αφορούσε το Σοφοκλή, τον Πλάτωνα, το Σαίξπηρ,
τον Ντεκάρτ, τον Καντ, το Μαρξ, τον Νίτσε, το Γουίλιαμ Τζέιμς, τον
Φρόιντ, τον Μηντ- ξέρετε τα μεγαλύτερα κατορθώματα του Δυτικού
πολιτισμού. Λάτρευα να διδάσκω αλλά δεν υποθέτω ότι το ίδιο λάτρευαν οι
φοιτητές να το παρακολουθούν. Οπότε την πρώτη ημέρα, ρώτησα: «Πόσοι από
εσάς δεν θα ερχόσασταν αν δεν ήταν υποχρεωτικό;». Αφού κατέστησα σαφές
ότι οι απαντήσεις τους δεν θα πληγώσουν τα συναισθήματά μου, σχεδόν όλοι σήκωσαν το χέρι τους. Μού
εξήγησαν ότι επέλεξαν το Stevens για να σπουδάσουν μηχανολογία,
πληροφορική, μαθηματικά, φυσική, εισαγωγή στην ιατρική,
χρηματοοικονομικά, ψηφιακή παραγωγή μουσικής, κλπ. Δεν καταλάβαιναν το
νόημα του να διαβάσουν όλα αυτά, τα παλιά μη -πρακτικά κείμενα που δεν
συσχετίζονταν με την καριέρα τους. Όταν τους ρώτησα γιατί
πιστεύουν ότι το Stevens έχει ως υποχρεωτικό το μάθημα, κάποιος,
χαμογελώντας απάντησε: «Για να μας στρογγυλέψει». Όταν δέχομαι την
απάντηση αυτή, θέλω να ρωτήσω: «Το <<στρογγυλός>> σημαίνει
<<παχουλός>>;». Αλλά δεν θέλω να προσβάλλω τους παχουλούς
φοιτητές. Αντιθέτως, απαντώ: «Δεν ξέρω τι εννοείται με το
<<στρογγυλέψει>>. Σημαίνει να είστε ικανοί να συζητήσετε για
τον Άμλετ σε ένα κοκτέιλ πάρτι; Δεν με ενδιαφέρει κάτι τέτοιο». Και
μετά ξεκινώ την εισαγωγή του μαθήματος, που αναλύεται με τον εξής
τρόπο: Ζούμε σε έναν κόσμο που αυξάνεται η κυριαρχία της επιστήμης. Και
είναι εντάξει. Έγινα επιστημονικός συγγραφέας γιατί πιστεύω ότι η
επιστήμη είναι το πιο ενδιαφέρον, δυναμικό, επακόλουθο μέρος της
ανθρώπινης κουλτούρας και ήθελα να αποτελώ κομμάτι του. Αλλά είναι
αξιοσημείωτο, επειδή ακριβώς η επιστήμη είναι τόσο σημαντική, το ότι
χρειαζόμαστε τις ανθρωπιστικές σπουδές, τώρα, περισσότερο από ποτέ. Στις
επιστήμες σας, στα μαθηματικά και τη μηχανολογία, σας δίνονται
αποτελέσματα, απαντήσεις, γνώση, αλήθεια. Ο καθηγητής σάς λέει:
<<Έτσι είναι τα γεγονότα>>, Σάς προσφέρουν σιγουριά. Οι
ανθρωπιστικές επιστήμες, τουλάχιστον όπως τις διδάσκω, σάς παρέχουν
αμφιβολία, ανασφάλεια και σκεπτικισμό. Οι ανθρωπιστικές επιστήμες είναι ανατρεπτικές. Αμφισβητούν τους
ισχυρισμούς όλων των αυθεντιών, είτε είναι πολιτικές, θρησκευτικές ή
επιστημονικές. Αυτός ο σκεπτικισμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν
υπάρχουν ισχυρισμοί για την ανθρώπινη φύση, σχετικά με το τί είμαστε,
από πού ερχόμαστε, και ακόμη τί μπορούμε να είμαστε και τί θα έπρεπε να
είμαστε. Η επιστήμη έχει αντικαταστήσει την θρησκεία ως βασική πηγή για
τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Η επιστήμη μάς έχει πει πολλά για
τους εαυτούς μας και μαθαίνουμε ακόμα περισσότερα καθημερινά. Αλλά οι
ανθρωπιστικές επιστήμες μάς υπενθυμίζουν ότι έχουμε τεράστια ικανότητα
στο να παραπλανούμε τους εαυτούς μας. Ακόμη, μάς λένε ότι κάθε άτομο
είναι μοναδικό, διαφορετικό από κάθε άλλον άνθρωπο και ότι ο καθένας από
εμάς αλλάζει με απροσδιόριστους τρόπους. Η κοινωνία που ζούμε, επίσης,
συνεχώς αλλάζει – εν μέρη εξαιτίας της επιστήμης και της τεχνολογίας!
Οπότε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, η ανθρωπότητα αντιστέκεται στο είδος
των εξηγήσεων που προσφέρει η επιστήμη. Οι ανθρωπιστικές επιστήμες σχετίζονται περισσότερο με τις
ερωτήσεις παρά με τις απαντήσεις και θα παλέψουμε με ορισμένες,
εξωφρενικά, μεγάλες ερωτήσεις, στο μάθημα αυτό. Όπως, «Τί είναι η
αλήθεια, τέλος πάντων;», «Πώς ξέρουμε ότι κάτι είναι αληθές?» ή «Γιατί
πιστεύουμε ότι συγκεκριμένα γεγονότα είναι αληθή ενώ άλλα δεν είναι?»
και «Πώς αποφασίζουμε αν κάτι είναι σωστό ή λανθασμένο να το πράξουμε,
για εμάς τους ίδιους ή για το κοινωνικό σύνολο?». Ακόμη, «Ποιο είναι το
νόημα της ζωής; Ποιος είναι ο σκοπός της ζωής; Πρέπει η ευτυχία να είναι
ο στόχος μας; Και τί είναι η ευτυχία; Και πρέπει η ευτυχία να είναι ο
τελικός στόχος μας ή παράλληλο επίτευγμα σε έναν άλλο ανώτερο σκοπό;
Όπως το να αποκτήσουμε γνώση ή να αποφύγουμε τον πόνο;». Κάθε ένας από εσάς πρέπει να αναζητήσει τις προσωπικές του
απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Ο Σωκράτης, ένας από τους φιλόσοφους
που θα διαβάσουμε, είπε ότι η γνώση είναι να αναγνωρίζεις πόσο λίγα
ξέρεις. Ο Σωκράτης ήταν ένας πομπώδης τύπος αλλά υπάρχει γνώση στα
λεγόμενά του για τη γνώση. Αν κάνω σωστά τη δουλειά μου, στο τέλος του
μαθήματος θα αμφισβητείται όλες τις αυθεντίες, ακόμα κι εμένα. Θα
αναρωτιέστε σχετικά με όσα έχετε ακούσει για τη φύση της
πραγματικότητας, για το νόημα της ζωής, για τη σημασία του να είσαι
καλός άνθρωπος. Γιατί, για μένα, αυτός είναι ο στόχος των ανθρωπιστικών
σπουδών: Μας σώζουν από την επιθυμία μας να παγιδευτούμε στην
βεβαιότητα.«
Όπως γίνεται κατανοητό, λοιπόν, και από τα λεγόμενα του John Horgan οι
ανθρωπιστικές επιστήμες διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη της
κριτικής ικανότητας του ατόμου και στην καλλιέργεια του. Το ιδανικό
πρόγραμμα σπουδών και κατ’επέκταση εκπαιδευτικό σύστημα θα προάγει τη
συνύπαρξη των επιστημονικών κλάδων, θα προωθήσει την αλληλεπίδραση των
γνωστικών αντικειμένων και θα δημιουργήσει τόσο σε προσωπικό όσο και σε
κοινωνικό επίπεδο, επαγγελματίες και πολίτες που έχουν κατακτήσει την
πολυεπίπεδη και εφαρμόσιμη γνώση.
Πηγή άρθρου: https://blogs.scientificamerican.com
Ο Ρίτσαρντ Φάινμαν ήταν κορυφαίος
θεωρητικός φυσικός η ενασχόληση του οπίου στο πεδίο της κβαντικής
μηχανικής του «χάρισε» το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής κυρίως για τη συμβολή
του στην ανάπτυξη της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής και τα γνωστά πλέον ως
διαγράμματα Φάινμαν. Πολλοί βέβαια γνωρίζουν τον Φάινμαν και από άλλες
θεωρίες σχετικά με την πρόβλεψη της ύπαρξης των κουάρκς, την εξήγηση
περί υπερρευστότητας του υγρού ηλίου.
Αν και έφυγε από τη ζωή το 1988, παραμένει ένας εκ των δημοφιλέστερων
φυσικών μαζί με τον Αϊνστάιν αλλά ίσως πιο κατανοητός αφού με τις
«Διαλέξεις Φάινμαν για τη Φυσική» (The Feynman Lectures on Physics)
κατάφερε να με έναν εξαιρετικά προσιτό τρόπο να επικοινωνήσει στους μη
ειδήμονες μια σειρά από έννοιες και θεωρίες της φυσικής.
Για τον ίδιο η εξήγηση ενός σύνθετου πχ φαινομένου με απλά λόγια ήταν
απόδειξη πως κάποιος έχει πλήρως κατανοήσει αυτό που πασχίζει να μάθει.
Σε νεαρή λοιπόν ηλικία, και συγκεκριμένα όταν φοιτούσε στο Πανεπιστήμιο
Πρίνιστον ανέπτυξε την γνωστή πια ως «τεχνική Φάινμαν» που δίνει τη
δυνατότητα πλήρους και ενδελεχούς κατανόησης μιας ιδέας, ενός
φαινομένου, μιας θεωρίας κλπ.
Η τεχνική αυτή είναι απλή και περιλαμβάνει τέσσερα στάδια:
1. Επιλέξτε ένα θέμα που θέλετε να κατανοήσετε και αρχίστε να το
μελετάτε. Γράψτε σε ένα σημειωματάριο όλα όσα γνωρίζετε σχετικά με το
θέμα αυτό και συμπληρώνετε ό,τι καινούριο μαθαίνετε σχετικά με αυτό.
2. Προσωποποιηθείτε ότι διδάσκετε το θέμα αυτό σε μια τάξη με μαθητές
και βεβαιωθείτε πως έχετε την ικανότητα να εξηγήσετε το θέμα με τους
πιο απλούς όρους.
3. Όποτε βλέπετε ότι δυσκολεύεστε, επιστρέψτε στα βιβλία απ όπου
αντλήσατε τις αρχικές πληροφορίες. Εντοπίστε τα κενά στις γνώσεις,
διαβάστε ξανά τα επίμαχα σημεία ώστε να καταφέρετε τελικά να εξηγήσετε
το θέμα σε όλη του την έκταση.
4. Επαναλάβετε την όλη διαδικασία, απλοποιώντας τους όρους και γενικά
τη γλώσσα που χρησιμοποιείτε και επιλέξτε να συνδέσετε τα γεγονότα που
περιγράφετε με αναλογίες που θα βελτιώσουν το επίπεδο κατανόησης.
Το 2018 είναι εδώ και πολλές ευχές ανταλλάξαμε
όλοι περισσότερο ή λιγότερο καρδιακές...
Τώρα, αφού έχουμε απομακρυνθεί από την
συναισθηματική φόρτιση των γιορτινών ημερών, ας αναλογιστούμε ποιες και πόσες
από τις ευχές που δώσαμε και πήραμε μπορούμε και, κυρίως, θέλουμε να
προσπαθήσουμε να τις συμπεριλάβουμε στην φετινή μας, τουλάχιστον,
πραγματικότητα.
Κάποιες από αυτές δεν μπορεί, θα αφορούν στην
επαγγελματική ζωή μας, στο σχολείο και στους μαθητές μας, στους συναδέλφους και
στον Διευθυντή ή στην Διευθύντριά μας, στο εργασιακό περιβάλλον μας γενικότερα,
που τόσο σημαντικό είναι για μας είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι.
Ας φροντίσουμε να περνάμε ποιοτικά το χρόνο μας
εκεί, για να είναι όλοι καλά και εμείς καλύτερα, όπως λέμε τελειώνοντας τα
παραμύθια, που αναφέρονται σε μεγάλες αλήθειες με τρόπο ευφάνταστο για να
μεταφέρουν ως εμάς την εμπειρία πολλών γενεών.