Σάββατο 27 Φεβρουαρίου 2016

Επίσκεψη μαθητών του 15ου Γυμνασίου σην Μόνιμη έκθεση του CERN στο Νεοχώρι Πηλίου

Οι μαθητές της Β Λυκείου του 15ου Γυμνασίου & Λ.Τ. επισκέφθηκαν την Μόνιμη έκθεση του CERN στο Νεοχώρι Πηλίου στις 26/2/2016.                                
Ο κύριος Ξενοφώντας Καπλάνης, φυσικός καθηγητής, ξενάγησε τους μαθητές στην Έκθεση και τους μίλησε μέσα από οπτικοακουστικό υλικό και έξυπνα προσωμοιώματα για τα επιτεύγματα των πειραμάτων στο CERN.
 




Δευτέρα 15 Φεβρουαρίου 2016

18χρονος εξηγεί την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας σε 7 λεπτά

«Γιατί οι ταξιδιώτες στο Διάστημα θα βίωναν τον χρόνο πιο αργά από ό,τι οι άνθρωποι στη Γη;» Η διαστολή του χρόνου, όπως προκύπτει από τις θεωρίες του Αϊνστάν, έχει «πρωταγωνιστήσει» σε ταινίες και βιβλία «hard sci-fi», όπως το «Interstellar» – και βρέθηκε στο επίκεντρο του διαγωνισμού Breakthrough Prize της Σίλικον Βάλεϊ.
Νικητής ήταν ο 18χρονος Ράιαν Τσέστερ, μαθητής Λυκείου, ο οποίος, στο πλαίσιο ενός βίντεο 7 λεπτών και 33 δευτερολέπτων, υπό τον τίτλο «Some Cool Ways of Looking at the Special Theory of Relativity»…τα εξήγησε όλα, και μάλιστα πολύ απλά και καλά. Τόσο απλά και καλά, που κέρδισε το Breakthrough Junior Challenge, ύψους 400.000 δολαρίων.
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Popular Science, ο Τσέστερ θα λάβει 250.000 δολάρια σε εκπαιδευτικά βραβεία, ενώ ο καθηγητής του, Ρίτσαρντ Νέστοφ, θα λάβει 50.000. Παράλληλα, το σχολείο του, North Royalton High School, θα αποκτήσει ένα επιστημονικό εργαστήριο, αξίας 100.000 δολαρίων, σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Cold Spring Harbor Laboratory.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ: https://www.youtube.com/watch?v=CYv5GsXEf1o

Πηγή: ΕΚΦΕ ΕΥΒΟΙΑΣ

Κυριακή 14 Φεβρουαρίου 2016

Μα τι είναι τέλος πάντων αυτά τα “βαρυτικά κύματα”; Η εξήγησή τους σ' ένα θαυμάσιο κόμικ


Μετά από 19 χρόνια ερευνών, η επιστημονική κοινότητα ανακοίνωσε χτες την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων. Τι ακριβώς είναι όμως αυτά; Η ιστοσελίδα phdcomics δημιούργησε ένα θαυμάσιο κόμικ με την εκλαϊκευμένη επεξήγηση που χρειαζόμασταν εμείς οι μη ειδικοί. Αυτή είναι η απόδοσή του στα Ελληνικά.



Πηγή: https://www.alfavita.gr/arthron/ma-ti-einai-ayta-ta-varytika-kymata-poy-akoyme-apo-htes-i-exigisi-toys-s-ena-thaymasio-komik

Σχετική Δημοσίευση: http://akontogeorgiou.blogspot.gr/2016/01/blog-post_14.html

Σε δύο μικρά χωριά της Φλώρινας, οι μαθητές βραβεύτηκαν σε διεθνή διαγωνισμό νανοτεχνολογίας


Tο νανόκοσμο, το μαγικό κόσμο του απειροελάχιστου, εξερευνούν και «κατακτούν» μαθητές δημοτικών σχολείων στη Φλώρινα με συνοδοιπόρους τους ερευνητές της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Δυτικής Μακεδονίας, τους δασκάλους τους αλλά και σχολικούς συμβούλους της περιοχής.   Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται στα πρώτα σκαλοπάτια της εκπαιδευτικής πυραμίδας, διδάσκονται μέσω πειραμάτων, απλές έννοιες της νανοτεχνολογίας - το μέγιστο που προσφέρει στη ζωή μας το ελάχιστο - και μάλιστα, διακρίνονται. «Η νανοντεχνολογία είναι η νέα βιομηχανική επανάσταση του 21ου αιώνα. Δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας στην ΕΕ που θα πρέπει να καλυφθούν είτε από επιστήμονες , είτε από απλό εργατικό δυναμικό. Θα χρειαστούν κυρίως εγγράμματοι πολίτες στον τομέα της νανοτεχνολογίας , γι' αυτό τα επιστημονικά άρθρα μιλούν για νανογραμματισμό» υπογραμμίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Άννα Σπύρτου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Για το λόγο αυτό, όπως εξηγεί «χρειάζεται να καλλιεργήσουμε τον νανογραμματισμό στην υποχρεωτική εκπαίδευση. 
Μέχρι σήμερα, οι προσπάθειες επικεντρώνονταν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όμως, εμείς στη Φλώρινα, στην Παιδαγωγική Σχολή αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε από το νηπιαγωγείο και το δημοτικό. Απλοποιούμε το περιεχόμενο των φυσικών επιστημών και δημιουργούμε εκπαιδευτικό υλικό νανοτεχνολογίας για την υποχρεωτική εκπαίδευση. Αυτό είναι κάτι ξεχωριστό, και όχι μόνο για την Ελλάδα». Έχουν δημιουργήσει τη Florinano, μια κοινότητα μάθησης, με μαθητές, δασκάλους, σχολικούς συμβούλους, φοιτητές, ερευνητές, που έχει ως έργο την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για τη διδασκαλία της νανοτεχνολογίας στην υποχρεωτική εκπαίδευση και της οποίας επιστημονικά υπεύθυνη είναι η κ. Σπύρτου. Η ομάδα αυτή κέρδισε την πρώτη θέση σε ευρωπαϊκό διαγωνισμό με θέμα «Let's talk about nano». Ο διαγωνισμός, στον οποίο συμμετείχαν και άλλα σχολεία από την Ελλάδα, τα οποία διακρίθηκαν, συνδιοργανώθηκε από το NanoDiode Ευρωπαϊκό Έργο (project) και την Ευρωπαϊκή Ένωση Δημοσιογράφων Επιστήμης (ο Ελληνικός Εταίρος είναι η ScienceView). Συμμετείχαν στο διαγωνισμό με το φιλμ «Florinano»–φέρει το όνομά της κοινότητας - στο οποίο περιγράφουν ένα πολύ γνωστό φυσικό φαινόμενο που σχετίζεται με την υπερ-υδροφοβικότητα των φύλλων του λωτού: το «φαινόμενο του λωτού». 
Η κοινότητα Florinano μελετά κι άλλα υπερ-υδροφοβικά φυτά, όπως το κουνουπίδι, το λάχανο και το μπρόκολο. Στο φιλμ παρουσιάζονται εφαρμογές της νανοτεχνολογίας, όπως είναι τα υπερ-υδροφοβικά ξύλα και υφάσματα.   Στο διαγωνισμό συμμετείχαν συνολικά 18 μαθητές από την Ε' και την Στ' τάξη των δημοτικών σχολείων Αμμοχωρίου, ενός χωριού κοντά στην πόλη της Φλώρινας , και Βαρικού, που είναι από τα πιο απομακρυσμένα χωριά του νομού. Οι μαθητές μαζί με τους δασκάλους τους και τους ερευνητές της διδακτικής φυσικών επιστημών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, δημιούργησαν μέσα σε δέκα ημέρες αυτό το φιλμ. Σημαντική βοήθεια είχαν από τη Σχολή Καλών Τεχνών της Φλώρινας, το δημοσιογράφο-φωτογράφο Πάνο Κεφαλά, ενώ το φιλμ έντυσε μουσικά ο συνθέτης Γιώργος Σταυριανός. «Υπάρχει κι άλλη Ελλάδα, μικρή και συνεργαζόμαστε. Έχουμε ανθρώπινες σχέσεις και όλοι δουλεύουμε με μεράκι» σημειώνει με πάθος η κ Σπύρτου. Πρόκειται για μια οργανωμένη προσπάθεια που ξεκίνησε η κ Σπύρτου πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, αρχικά από τη Φλώρινα με την ομάδα Florinano αλλά τώρα, η προσπάθεια αυτή διευρύνεται συνεχώς, με τη συμμετοχή δημοτικών σχολείων της Κοζάνης και της Έδεσσας. 

Την Άνοιξη, εξάλλου, θα ξεκινήσει ο σχεδιασμός και η οργάνωση αυτής της προσπάθειας σε δημοτικά σχολεία της Θεσσαλονίκης, καθώς ήδη οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας έχουν ήδη επιμορφώσει 40 εκπαιδευτικούς. Το ίδιο χρονικό διάστημα και στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών της κ Σπύρτου, πραγματοποιείται στη Φλώρινα ετήσιο φεστιβάλ Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας. «Παράγουμε εκπαιδευτικό υλικό, κάνουμε πειραματάκια, οι ερευνητές, οι φοιτητές, οι μεταπτυχιακοί, οι δάσκαλοι, συζητούμε με τους σχολικούς συμβούλους, ο ένας επιμορφώνει τον άλλο και προχωρούμε όλοι μαζί. Οι μαθητές δείχνουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Τους αρέσει πολύ. Όταν δίνεις στα παιδιά κάτι διαφορετικό μέσα στη ρουτίνα του σχολείου και τα βάζεις να ερευνήσουν τον κόσμο, ενθουσιάζονται , λατρεύουν τις φυσικές επιστήμες. Μπορεί το περιεχόμενο των φυσικών επιστημών να είναι δύσκολο αλλά η δουλειά μας είναι να το μετασχηματίσουμε κατάλληλα για τους μαθητές για να τους προκαλέσουμε το ενδιαφέρον. Και εμείς εδώ στη Φλώρινα, πάμε καλά», λέει χαρακτηριστικά. Στην ερώτηση, πώς είναι δυνατόν να ασχολείται κάποιος με τη νανοτεχνολογία σε καιρό κρίσης και να δημιουργεί, η κ Σπύρτου απαντά: «Εμείς, ως πανεπιστήμιο, καλύπτουμε τις ανάγκες μας από ευρωπαϊκά προγράμματα. Από την άλλη πλευρά, ο εξοπλισμός που χρειάζεται για να διδαχθούν οι φυσικές επιστήμες στο δημοτικό δεν κοστίζει, με απλά μέσα και υλικά καθημερινή χρήσης, όπως λαχανικά, κομμάτια ξύλου, μελετάς της φύση. Το πιο ακριβό όργανο είναι το μικροσκόπιο. Γενικά, όμως, δεν έχουμε πρόβλημα υλικοτεχνικής υποδομής στη Φλώρινα γιατί τους "καλούς" καιρούς κάναμε επενδύσεις». 
Ζητώντας τη δική της συμβολή στο νέο εθνικό διάλογο για την Παιδεία, η κ Σπύρτου σημειώνει: «Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό» και επικαλείται συζήτηση που είχε κάνει με τον επικεφαλής του Προγράμματος Σπουδών των Φυσικών Επιστημών της Φινλανδίας, ο οποίος της είχε πει: «δημιουργήστε ένα εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο να ταιριάζει με τις ανάγκες της χώρας σας και να είναι θεωρητικά τεκμηριωμένο στα πορίσματα της εκπαιδευτικής έρευνας». «Χρειάζεται εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό, επένδυση σε ουσιαστικά επιμορφωτικά προγράμματα στους εκπαιδευτικούς. Είναι καλύτερο να ξοδεύεις για να τους επιμορφώνεις αντί να τους αξιολογείς. Επίσης, χρειάζεται να βάλεις ένα όραμα σε βάθος δεκαετίας και ξεκινάς από τη βάση, από την προσχολική εκπαίδευση» συμπληρώνει χαρακτηριστικά η κ Σπύρτου.   

Της Κωνσταντίνας Μίχα για το ΑΠΕ/ΜΠΕ Πηγή: www.lifo.gr

Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2016

Η κίνηση των ρευστών: Υλικό από τις ημερίδες που πραγματοποιήθηκαν τον Ιανουάριο

Η Παρουσίαση ΕΔΩ  


  Το Αρχείο προσομοιώσεων του PheΤ ΕΔΩ

  Μεταφρασμένα Φύλλα Εργασίας:
          
  ΕΔΩ το 1  (Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στη Β΄ Γυμνασίου)




Αρχείο του youtube 

δημιουργίας ενός εύκολου      
                                    

ψεκαστήρα ΕΔΩ


Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2016

Πολιτιστικό Πάρκο Κερατέας


Το ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ είναι ένας καταπράσινος χώρος 25.000 τετραγωνικών μέτρων και βρίσκεται μια ανάσα από την Αθήνα.
Η επίσκεψή του προτείνεται ανεπιφύλακτα για τα σχολεία που θα επισκεφθούν την Αθήνα. Οι μαθητές θα έχουν την μοναδική εμπειρία να συμμετέχουν στα πρωτότυπα βιωματικά εργαστήρια που υλοποιούνται εκεί.
Τα περισσότερα συνδέονται με τη διδασκαλία των Φυσικών ΕΠιστημών όπως θα διαπιστώσετε, αν περιηγηθείτε τη ιστοσελίδα του.


Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2016

"Το τρελό ...τρελό ταξίδι του Αινστάιν" στο Θέατρο Τεχνών

Σήμερα με τους μαθητές της Α΄ και Β΄ Γυμνασίου Δομένικου, παρακολούθησα την θεατρική παράσταση το "Το τρελό ...τρελό ταξίδι του Αινστάιν" του Γιάννη Καλατζόπουλου, στο Θέατρο Τεχνών Λάρισας (Ταγματάρχου Βελισσαρίου και Πηνειού)

Με προσκάλεσε η συνάδελφος Ελευθερία Νασίκα και την ευχαριστώ πολύ!!!
Εξαιρετική παράσταση!
Πολύ καλή για τους μαθητές, διδάσκει με χιούμορ φυσική!
ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΗΛΕΦΩΝΕΙΤΕ ΓΙΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ στο ΤΗΛΕΦΩΝΟ
69792031155


http://ylikonet.gr/group/allo/forum/topics/3647795:Topic:324861
το: «Τρελό…τρελό Ταξίδι του Αϊνστάιν» του Γιάννη Καλατζόπουλου, σε σκηνοθεσία του ίδιου, μουσική του Γιούρι Στούπελ, Σκηνικά Στέλιου Μπουρλή, και Χορογραφίες της Αγγελικής Σαρήογλου.

Πρόκειται για μια σύγχρονη κωμωδία, που έγραψε με πολύ χιούμορ ο Γιάννης Καλατζόπουλος, μία χρονική αναδρομή του Αινστάιν, μαζί με δύο νεαρές κοπέλες, την «Επιστήμη» και την «Άρα-Μάρα», στο «Χρονικό σύμπαν του Παρελθόντος», όπου συναντά μεγάλους Ιστορικούς «Εφευρέτες»: τον Νεύτωνα, τον Γαλιλαίο και τον Θαλή τον Μιλήσιο, και ζει από κοντά την εποχή και τα επιτεύγματα του καθενός, που άλλαξαν την πορεία της ιστορίας της ανθρωπότητας…!!!!».
Τους 10 ρόλους του έργου ερμηνεύουν εξαιρετικά οι ηθοποιοί: Δημήτρης Φωτίου, Βασίλης Σακκάς, Μαρία Ανδρίτσου, Φένια Καλατζή και Μαριάννα Σταυροπούλου.
Η φωτογραφία είναι από την παράσταση, που παρακολούθησε με ενθουσιασμό η τρίτη τάξη του Γυμνασίου Δομένικου:

Όταν ο Αϊνστάιν υποκλίθηκε στον Καραθεοδωρή που "έφυγε" σαν σήμερα


https://www.alfavita.gr/arthron/otan-o-ainstain-ypoklithike-ston-karatheodori-poy-efyge-san-simera

Σαν σήμερα το 1950 η Ελλάδα έχανε τον μεγάλο μαθηματικό Κωνσταντίνο Καραθεοδωρή. Αν και διέπρεψε στο εξωτερικό, όταν προσκλήθηκε στην Ελλάδα για να δώσει τα φώτα του, πολεμήθηκε ύπουλα από το αθηναϊκό καθηγητικό κατεστημένο.
Γεννήθηκε στο Βερολίνο το 1873 και έμεινε ορφανός από μητέρα σε ηλικία 6 ετών. Ο πατέρας του Στέφανος υπηρέτησε ως πρέσβης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο Βερολίνο, γράφει η «Real News», κι έτσι, ο Κωνσταντίνος φοίτησε σε ευρωπαϊκά σχολεία.  Στις Βρυξέλλες ανακάλυψε την κλίση του στα μαθηματικά, σπούδασε μηχανικός στη Στρατιωτική Σχολή ενώ το 1895 μετέβη στον θείο του στα Χανιά όπου γνωρίστηκε με τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Αργότερα εργάστηκε στην Αίγυπτο ως μηχανικός στο φράγμα του Ασουάν. Στα 27 του εγκατέλειψε το επάγγελμα του μηχανικού και γύρισε στη Γερμανία για να συνεχίσει τις σπουδές του στα Μαθηματικά, μέχρι που το 1904 αναγορεύτηκε διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν.
Τότε ήρθε στην Ελλάδα για να εργαστεί αλλά το κατεστημένο τον έστειλε στην επαρχία, αναφέρει η εφημερίδα, και απογοητευμένος γύρισε στο Γκέτινγκεν και νυμφεύτηκε την Ευφροσύνη Πετροκόκκινου
Για μια 10ετία δίδαξε σε πανεπιστήμια ενώ η φήμη του ως του πιο σπουδαίου μαθηματικού απλώθηκε σε όλη τη Γερμανία. Συνδέθηκε φιλικά με τον Αϊνστάιν και ήταν ο καθοδηγητής του στην περίφημη Θεωρία του Χωροχρόνου, της Σχετικότητας και αδικήθηκε, γιατί έμεινε στο περιθώριο σε σχέση με τον Αϊνστάιν.
Πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο Καραθεοδωρή τον βοήθησε πολύ στη διατύπωση της Ειδικής και Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας- το μαρτυρούν και οι επιστολές που αντάλλαξαν.
Πρώτα χρόνια
Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή γεννιέται στις 13 Σεπτεμβρίου 1873 στο Βερολίνο της Γερμανίας. Η οικογένειά του είχε βαθιές ρίζες στην Ανδριανούπολη της σημερινής Τουρκίας: ο παππούς του ήταν καθηγητής στην Ιατρική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης και προσωπικός γιατρός δύο σουλτάνων, ενώ ο νομικός πατέρας του υπηρετούσε ως διπλωματικός ακόλουθος της Υψηλής Πύλης σε Πετρούπολη και Βερολίνο. Από το 1875 μάλιστα και έκτοτε έγινε επίσημος πρεσβευτής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις Βρυξέλλες.
Ο Καραθεοδωρή ακολουθεί τις μετακινήσεις της φαμίλιας στις διπλωματικές αποστολές του πατέρα και διακρίνεται στα μαθηματική ήδη από το Γυμνάσιο. Από το 1891-1895 θα φοιτήσει στη Στρατιωτική Σχολή του Βελγίου και αμέσως μετά την αποφοίτησή του, με το πτυχίο του πολιτικού μηχανικού ανά χείρας, θα γίνει μέλος της βρετανικής αποστολής στην κατασκευή του Φράγματος του Ασουάν στην Αίγυπτο, ως μηχανικός.
Από το 1900 όμως ο Καραθεοδωρή αποφασίζει να αλλάξει άρδην ρότα στη ζωή του, επιστρέφοντας άρον-άρον στο Βερολίνο για να σπουδάσει μαθηματικά! Αφού περάσει δύο χρόνια στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, θα μετακινηθεί στο Γκέτινγκεν, όπου θα ολοκληρώσει τις σπουδές του και θα λάβει το διδακτορικό του δίπλωμα (1904). Έναν μάλιστα χρόνο αργότερα, με τη μαθηματική του διάνοια να έχει πια αναγνωριστεί στους ακαδημαϊκούς κύκλους, ο Καραθεοδωρή αποκτά την πρώτη του πανεπιστημιακή θέση υφηγητή στο Γκέτινγκεν, το αδιαφιλονίκητο μαθηματικό κέντρο του κόσμου την εποχή εκείνη…
Προσωπικές περιπέτειες και Καταστροφή της Σμύρνης
Αφού δίδαξε κατόπιν μαθηματικά σε Βόνη, Ανόβερο, Μπρεσλάου και Βερολίνο (καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν το 1913 και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου το 1918), συνεχίζοντας ταυτόχρονα τις μελέτες του πυρετωδώς, ο Καραθεοδωρή προσκλήθηκε το 1920 από την ελληνική κυβέρνηση για να ηγηθεί της κατασκευής και στελέχωσης του Πανεπιστήμιου της Σμύρνης! Αποδεχόμενος την πρόσκληση του Βενιζέλου, παίρνει την οικογένειά του, παραιτείται από τα διδακτικά του καθήκοντα στο Βερολίνο και μετακομίζει στη Σμύρνη: ήταν παντρεμένος από το 1908 με την Ευφροσύνη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον Στέφανο και τη Δέσποινα.
Δύο χρόνια βέβαια αργότερα θα λάμβαναν χώρα τα ζοφερά περιστατικά της Μικρασιατικής Καταστροφής, με τον Καραθεοδωρή να καταφέρνει να διασώσει την πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη μέσα στις φλόγες που είχαν τυλίξει την πόλη. Αφού μετέφερε τη βιβλιοθήκη στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, δίδαξε εκεί για τα επόμενα δύο χρόνια, αν και οι έριδες του ελληνικού πανεπιστημιακού κατεστημένου σύντομα θα τον απομακρύνουν, κι αυτό γιατί ο μεγαλύτερος έλληνας μαθηματικός της εποχής βρέθηκε ξαφνικά να διδάσκει μαθηματικά στους πρωτοετείς φοιτητές της χημείας!
Αυτή ήταν η υποδοχή του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος σε ένα από τα μεγαλύτερα μυαλά του καιρού, κάτι που θα κάνει τον απογοητευμένο Καραθεοδωρή να αποδεχθεί το 1924 την πρόσκληση του Πανεπιστημίου του Μονάχου και να ενταχθεί στο διδακτικό του προσωπικό. Εκεί θα παραμείνει για το υπόλοιπο της ακαδημαϊκής ζωής του (συνταξιοδοτήθηκε το 1938)…
Μαθηματικές συνεισφορές και Θεωρία της Σχετικότητας
Για πολλά χρόνια, ο Καραθεοδωρή ήταν εκδότης της μαθηματικής επιθεώρησης «Mathematische Annalen», μέλος σε πολλές επιστημονικές εταιρίες και ακαδημίες και σαφώς από τους γνωστότερους μαθηματικούς του καιρού του. Άφησε όπως είπαμε σημαντικότατες συνεισφορές σε μια πληθώρα μαθηματικών κλάδων και παραδειγμάτων έρευνας, δουλεύοντας μάλιστα σχεδόν ταυτόχρονα σε τόσους διαφορετικούς μαθηματικούς τομείς. Έλυσε λαμπρούς μαθηματικούς γρίφους και ξεκαθάρισε μια σειρά από έννοιες, βάζοντάς τες σε νέα πλαίσια σκέψης.
Όταν διατυπώθηκε η Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας (1905), ο Καραθεοδωρή είχε μόλις πάρει το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν, πολύ μακριά από τη Ζυρίχη όπου ζούσε ο Αϊνστάιν. Οποιαδήποτε εμπλοκή του Καραθεοδωρή στη διατύπωση και καθιέρωση της Ειδικής Θεωρίας της Σχετικότητας εκείνη την εποχή είναι λοιπόν αδύνατη. Με το θέμα αυτό ο Καραθεοδωρή ασχολήθηκε το 1923, κατά την εποχή που ήταν καθηγητής στην Αθήνα, αποδεικνύοντας ότι η Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας ήταν μια ειδική περίπτωση πολύ γενικότερων θεωριών, οι οποίες προκύπτουν από πολύ απλά αξιώματα.
Η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το φθινόπωρο του 1915, την εποχή που οι Αϊνστάιν και Καραθεοδωρή είχαν ήδη συναντηθεί πολλές φορές. Φαίνεται ότι τους δύο επιστήμονες είχε συστήσει για πρώτη φορά ο θεμελιωτής της κβαντομηχανικής Μαξ Πλανκ το 1913 στο Βερολίνο. Σίγουρα όμως είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν επί μακρόν, όταν ο Αϊνστάιν είχε επισκεφθεί το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν το καλοκαίρι του 1915, όπου ο Καραθεοδωρή ήταν ήδη καθηγητής. Οι μαθηματικοί κατάλαβαν νωρίς-νωρίς ότι η θεωρία που ο Αϊνστάιν είχε εισαγάγει σχεδόν «διαισθητικά» θα μπορούσε να προκύψει με αυστηρή μαθηματική ανάλυση και βάλθηκαν να θωρακίσουν μαθηματικά το νέο επιστημονικό παράδειγμα της βαρύτητας.
Από τις 10 επιστολές που αντάλλαξαν οι δύο κορυφαίοι επιστήμονες, φαίνεται ότι ο Αϊνστάιν ζήτησε (είτε προφορικά είτε με μη διασωθείσα επιστολή) τη βοήθεια του Καραθεοδωρή για το πώς είναι δυνατόν να υπολογιστούν οι εξισώσεις κίνησης σε μια γενική περίπτωση. Ο Καραθεοδωρή του απαντά, με εμφανή αργοπορία, δίνοντάς του ωστόσο την αυστηρή μαθηματική γενική περίπτωση, και ο Αϊνστάιν ανταπαντά λέγοντάς του ότι αυτή η γενική μέθοδος δεν ήταν γνωστή στους φυσικούς και θα έπρεπε να δημοσιευθεί σε ένα περιοδικό Φυσικής. Αν ο Καραθεοδωρή δεν είχε καθυστερήσει να απαντήσει, ίσως να αναφερόταν το όνομά του ως συν-συγγραφέα μιας εναλλακτικής απόδειξης της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας!
Καθυστέρησε όμως, κι έτσι ο Αϊνστάιν κατάφερε να βρει μόνος του την απάντηση στο ερώτημά του. Οι δέκα επιστολές που αντάλλαξαν Αϊνστάιν-Καραθεοδωρή είναι δηλωτικές και βάζουν τα πράγματα στη θέση τους. Ο Καραθεοδωρή θα μπορούσε πράγματι να έχει παίξει ρόλο στην εναλλακτική διατύπωση της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας, αυτό όμως δεν συνέβη. Εξάλλου και ο ίδιος ποτέ δεν ισχυρίστηκε κάτι τέτοιο, τόσο στη μεταγενέστερη αλληλογραφία του με τον Αϊνστάιν όσο και στις πολυάριθμες διαλέξεις που έκανε με αυτό το θέμα, ότι είχε κάποιου είδους συμβολή στη διαμόρφωση της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας που δεν του είχε αναγνωριστεί. Τα δικά του μαθηματικά μελήματα ήταν άλλα και με τη Σχετικότητα ασχολήθηκε στο περιθώριο της κανονικής μαθηματικής δουλειάς του, τα εφαρμοσμένα μαθηματικά. Στη θερμοδυναμική μάλιστα συναντάμε ένα αξίωμα του ίδιου, την Αρχή Καραθεοδωρή…
Τελευταία χρόνια
Τον Νοέμβριο του 1926, ο Καραθεοδωρή έγινε μέλος της νεοϊδρυθείσας Ακαδημίας Αθηνών και το 1928, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, όργωσε με τη σύζυγό του για έναν σχεδόν χρόνο τις ΗΠΑ, δίνοντας διαλέξεις στα κορυφαία εκπαιδευτικά ιδρύματα της Αμερικής.
Το 1930, έπειτα από πρόσκληση του Βενιζέλου, ο Καραθεοδωρή ανέλαβε καθήκοντα κυβερνητικού επιτρόπου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης, ενώ το 1932 επέστρεψε στο Μόναχο και παρέμεινε στην πόλη αυτή, ακόμα και στα ταραγμένα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1945 διάφορα αμερικανικά πανεπιστήμια τον προσκάλεσαν να εγκατασταθεί και να διδάξει στις ΗΠΑ, αλλά προτίμησε να παραμείνει στη Γερμανία, αφού ήταν ηλικιωμένος πια και είχε ήδη χάσει τη σύντροφό του.
Τον Δεκέμβριο του 1949 έδωσε την τελευταία του διάλεξη στο Μόναχο. Πέθανε δύο μήνες αργότερα, στις 2 Φεβρουαρίου 1950, και η σορός του ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο του Μονάχου…
Πηγή: newsbeast.gr

Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2016

Ημερίδα για τα ρευστά στο ΕΚΦΕ Λάρισας

Από την χτεσινή Ημερίδα για το 3ο Κεφάλαιο Φυσικής Γ΄ Λυκείου: "Ρευστά σε κίνηση" στο ΕΚΦΕ Λάρισας
Τα βίντεο είναι του συναδέλφου Στέλιου Ντούσιου
https://www.youtube.com/watch?v=nqDkUvpMXbg&list=PLK4jdyHa5CUj-oIgggbOL6n2mfcJvxkgo&index=4


https://www.youtube.com/watch?v=Gz8qA5SbRXQ&index=3&list=PLK4jdyHa5CUj-oIgggbOL6n2mfcJvxkgo

https://www.youtube.com/watch?v=ln1Hf9YJln4&list=PLK4jdyHa5CUj-oIgggbOL6n2mfcJvxkgo&index=2


Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2016

«Υποβολή αιτήσεων παρακολούθησης καινοτόμων επιμορφωτικών προγραμμάτων της Ε.Ε.Π.Ε.Κ., σε Λάρισα, Τρίκαλα & Βόλο».

Η Επιστημονική Ένωση για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας (Ε.Ε.Π.Ε.Κ.), σύλλογος μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, που εκπροσωπεί εκπαιδευτικούς και στελέχη της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων, επιστήμονες, ερευνητές και ειδικούς που έχουν ως κοινό ενδιαφέρον το σχεδιασμό, την υλοποίηση, την αξιολόγηση και την προώθηση, καινοτομικών δράσεων και πρακτικών στην Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, στο πλαίσιο των δωρεάν επιμορφωτικών δράσεων προς τα μέλη της, απευθύνει πρόσκληση υποβολής αιτήσεων παρακολούθησης των παρακάτω καινοτόμων επιμορφωτικών της προγραμμάτων (κατεβάστε το παρακάτω αρχείο):
Αίτηση παρακολούθησης των επιμορφωτικών προγραμμάτων της ΕΕΠΕΚ έχουν δικαίωμα να υποβάλλουν όλα τα μέλη της, ενώ στα μη μέλη –ανεξαρτήτως ειδικότητας & βαθμίδας εκπαίδευσης- παρέχεται η δυνατότητα εγγραφής, μέχρι και την καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα (για την εγγραφή στην Ε.Ε.Π.Ε.Κ. ακολουθήστε τις οδηγίες της ιστοσελίδας:http://www.eepek.gr/el/enosi/eggrafi-stin-enosi).
Καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων συμμετοχής: 07/02/2016.
❖ Η συμμετοχή των επιμορφούμενων στο πρόγραμμα είναι ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΩΡΕΑΝ.
❖ Θα καταβληθεί προσπάθεια να ικανοποιηθούν όλες οι αιτήσεις (μέσω δημιουργίας περισσοτέρων τμημάτων).
❖ Σε περίπτωση αδυναμίας ικανοποίησης όλων των αιτήσεων, για κάθε πρόγραμμα θα επιλεγούν οι πρώτοι εκπαιδευτικοί – μέλη της ΕΕΠΕΚ που θα υποβάλλουν αίτηση ηλεκτρονικά, με ευθύνη της Επιτροπής Επιμόρφωσης της Ε.Ε.Π.Ε.Κ.
❖ Η επιλογή τους θα γίνεται με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Σε κάθε περίπτωση, όσοι δεν έχουν παρακολουθήσει άλλα επιμορφωτικά σεμινάρια της ΕΕΠΕΚ, ή έχουν παρακολουθήσει λίγα, προηγούνται όσων έχουν παρακολουθήσει περισσότερα.
Η Ε.Ε.Π.Ε.Κ. χορηγεί επίσημες βεβαιώσεις επιτυχούς παρακολούθησης στους επιμορφούμενους, μετά από την επιτυχή παρακολούθηση του εκάστοτε προγράμματος.
Προϋποθέσεις για επιτυχή παρακολούθηση:
Προκειμένου η παρακολούθηση να θεωρείται επιτυχής, οι εκπαιδευτικοί οφείλουν:
• Να παρακολουθούν τις δια ζώσης επιμορφώσεις (δικαίωμα απουσιών: 20% των ωρών).
• Να υποβάλουν ηλεκτρονικά τις δραστηριότητες της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (όπου αυτές απαιτούνται).
**Νέα προγράμματα θα ανακοινώνονται διαρκώς, σε όλη την Ελλάδα**
Πληροφορίες – διευκρινήσεις εγγραφών:
http://www.eepek.gr/el/draseis/trexonta-seminaria & 6932078466 (Δ. Λιόβας).
Για την Επιτροπή Επιμόρφωσης της Ε.Ε.Π.Ε.Κ.,
Ο Πρόεδρος
Δημήτρης Κολοκοτρώνης
Ο Αντιπρόεδρος
Δημήτριος Λιόβας
users.sch.gr

Τρίτη 19 Ιανουαρίου 2016

Επιμορφωτικές Ημερίδες για το 3ο Κεφάλαιο Φυσικής Γ΄ Λυκείου - «Κίνηση στα ρευστά»

Κ. Συνάδελφοι,
Σας προσκαλώ στις ημερίδες που συνδιοργανώνουμε με τους υπεύθυνους των ΕΚΦΕ κ. Ηλία Διδασκάλου και κ. Δημήτρη Νάκο, ανταποκρινόμενοι στο αίτημα πολλών από εσάς για την ανάγκη να συζητηθούν θέματα που αφορούν στην διδασκαλία

του 3ου κεφαλαίου της Φυσικής Γ΄ Λυκείου (Κίνηση στα ρευστά),

στις ακόλουθες ημερομηνίες:

·        Τετάρτη 20 Ιανουαρίου στο ΕΚΦΕ Ελασσόνας
·        Πέμπτη 21 Ιανουαρίου και Δευτέρα 25 Ιανουαρίου
στον Πολυχώρο του 6ου Λυκείου Λάρισας

Ώρα έναρξης  11.30

Τις ημερίδες μπορούν να παρακολουθήσουν και καθηγητές φυσικοί που διδάσκουν στις άλλες τάξεις του Λυκείου.
Παρακαλούνται οι κ. Διευθυντές να ενημερώσουν τους καθηγητές στους οποίους απευθύνεται η πρόσκληση.

Εύχομαι σε όλους και όλες Δημιουργική και Χαρούμενη Καινούρια Χρονιά!

                                                                                                          Ασημίνα Κοντογεωργίου
Σχολική Σύμβουλος καθηγητών Φ.Ε

                                                                                                          Ν. Λάρισας

Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2016

Ρευστά στη Γ΄ Λυκείου

Δημοσιεύτηκε από τον Παναγιώτη Κουμαρά

Φέτος στην εξεταστέα ύλη της Γ΄ Λυκείου συμπεριελήφθη το κεφάλαιο3 «Ρευστά σε κίνηση» το οποίο συμπεριλαμβάνει και την εξίσωση (νόμο) του Bernoulli. Με τη βοήθεια αυτού του νόμου ερμηνεύεται στο βιβλίο [Ιωάννου, Α., Ντάνος Γ., Πήττας Α., Ράπτης Σ., 2010 (Ι΄ Έκδοση)] το «Γιατί ένας δυνατός άνεμος παρασέρνει τις στέγες των σπιτιών» (σελίδα 96), «Ποια δύναμη ανυψώνει τα αεροπλάνα;» (σελίδα 97) και ζητείται από τους μαθητές (σελίδα 101) να απαντήσουν σε 4 δραστηριότητες [1η: φυσώντας μεταξύ δυο κατακόρυφα αναρτημένων φύλλων χαρτιού, αυτά συγκλίνουν, 2η: φυσώντας πάνω από καμπυλωμένο κομμάτι χαρτιού αυτό ανυψώνεται (σελίδα 102), 3η: Πλησιάζοντας ένα μπαλάκι αναρτημένο από ένα νήμα κοντά στη φλέβα του νερούτης βρύσης αυτό μπαίνει μέσα στο ρεύμα του νερού, και 4η: Φυσώντας με ένα οριζόντιο καλαμάκι στην άκρη από ένα άλλο καλαμάκι βυθισμένο κατακόρυφα (στο σχήμα 3-19 του βιβλίου ελαφρώς λοξά) σε ποτήρι με νερό, προκαλείται ψεκασμός.
Θεωρώ πιθανό, μια και είναι η πρώτη χρονιά που αυτή η ύλη περιλαμβάνεται σε εξετάσεις, να τεθούν από αυτήν ερωτήσεις στις εξετάσεις του Ιουνίου για την είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αν συμβεί αυτό η πιθανότητα να προκληθεί μια, ακόμη και έντονη, συζήτηση σε εφημερίδες, τηλεοράσεις, δικτυακούς τόπους κτλ μετά τις εξετάσεις είναι μεγάλη. Δείτε γιατί θεωρώ πιθανή μια τέτοια συζήτηση στο επισυναπτόμενο αρχείο:

Πώς πετάνε τα αεροπλάνα;

http://tinanantsou.blogspot.gr/2012/01/blog-post_26.html

Πώς πετάνε τα αεροπλάνα; Πολλοί νομίζουν ότι ξέρουν την απάντηση, κάποιοι μάλιστα την έχουν διδαχθεί σε σχολές πιλότων. Το πιθανότερο είναι όμως ότι κάνουν λάθος. Η πιο διαδεδομένη ερμηνεία για το πώς λειτουργούν τα φτερά των αεροσκαφών δεν είναι παρά ένας… μύθος που παραπληροφορεί γενιές και γενιές εδώ και δεκαετίες.

                       
Τώρα ένας καθηγητής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ αποφάσισε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους όχι μόνο περιγράφοντας λεπτομερώς την ακριβή διαδικασία αλλά επίσης ξεκινώντας μια εκστρατεία για την αποκατάσταση της αλήθειας. Το πρώτο βήμα της είναι το βίντεο που μόλις κυκλοφόρησε στο YouTube και άλλες ιστοσελίδες. Θα ακολουθήσει μια σειρά διαλέξεων σε βρετανούς μαθητές του Λυκείου.


Η διαφορά πίεσης

Τα αεροπλάνα πετούν χάρη στη διαφορά πίεσης που προκαλούν τα φτερά τους: στο κάτω μέρος των φτερών η πίεση είναι μεγαλύτερη από ό,τι στην επιφάνεια με αποτέλεσμα να «σηκώνει» το αεροσκάφος. Το ζήτημα είναι πώς ακριβώς επιτυγχάνεται αυτή η διαφορά.
«Λέγεται συχνά ότι αυτό συμβαίνει επειδή η ροή του αέρα στην επάνω, καμπύλη επιφάνεια διανύει μεγαλύτερη απόσταση και άρα πρέπει να κινηθεί ταχύτερα για να έχει τον ίδιο χρόνο διέλευσης με τον αέρα που κινείται στην κάτω, επίπεδη επιφάνεια» εξηγεί ο Χόλγκερ Μπαμπίνσκι, καθηγητής της Αεροδυναμικής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.
Αυτό όμως, όπως τονίζει, είναι εντελώς λάθος. «Δεν ξέρω πότε η εξήγηση αυτή εμφανίστηκε για πρώτη φορά» λέει «όμως κυκλοφορεί εδώ και δεκαετίες,  Διδάσκεται σε σχολικά βιβλία, παρουσιάζεται στην τηλεόραση, περιγράφεται ακόμη και σε εγχειρίδια αεροσκαφών για πιλότους. Στη χειρότερη περίπτωση μπορεί να οδηγήσει σε μια βασική παρανόηση μερικών από τις σημαντικότερες αρχές της αεροδυναμικής».


Η ορατή απόδειξη

Για να κάνει αυτή την παρανόηση ορατή ακόμη και στον πιο δύσπιστο, ο καθηγητής Μπαμπίνσκι δημιούργησε το συγκεκριμένο βίντεο, το οποίο δείχνει «κύματα» καπνού που περνούν γύρω από μια αεροτομή. Όταν οι εικόνες προβάλλονται καρέ-καρέ είναι εμφανές ότι ο αέρας που κινείται στο επάνω μέρος της αεροτομής δεν προσπαθεί να «συγχρονιστεί» με εκείνον που κινείται στο κάτω μέρος της αλλά συνεχίζει την πορεία του ανεξάρτητα.
Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος διέλευσής τους δεν είναι ο ίδιος και επομένως η αιτία που δημιουργεί τη διαφορά στην πίεση δεν είναι η διαφορά στην ταχύτητα του αέρα αλλά – τελικά – το ίδιο το αεροδυναμικό σχήμα  των φτερών.
«Αυτό το οποίο προκαλεί στην πραγματικότητα την ανύψωση είναι η εισαγωγή στη ροή του αέρα ενός σχήματος το οποίο κάνει τις γραμμές της να καμπυλώνουν επιφέροντας μεταβολές στην πίεση – χαμηλότερη πίεση στην επάνω επιφάνεια και υψηλότερη πίεση στην κάτω επιφάνεια» εξηγεί ο καθηγητής.
Αν ως τώρα πιστεύατε το αντίθετο, μην απογοητεύεστε. Λέγεται ότι ο συγκεκριμένος «μύθος» είχε παραπλανήσει ακόμη και τον ίδιο τον Αϊνστάιν.


Πηγή: Το Βήμα Wikipedia


Εκτεταμένη ανάλυση του θέματος από τον Υπεύθυνο του ΕΚΦΕ Κέρκυρας

Πάνο Μουρούζη

Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2016

Η έννοια ΠΙΕΣΗ και τα φαινόμενα

Ήταν απόγευμα και μια ποσότητα νερού ένιωσε την ανάγκη της εξομολόγησης.  Μόνο οι φυσικοί και οι χημικοί την καταλάβαιναν καθώς μονολογούσε :
Μια ποσότητα νερού, περικυκλωμένη από νερό, «τόσα μιλιλίτρ» λένε οι χημικοί όταν περιγράφουν το μέγεθός μου, «κυβικά εκατοστά» επιμένουν οι φυσικοί κι ας λένε το  ίδιο πράγμα, πάντως «γραμμάρια» λένε όλοι τους όταν θέλουν να καταγράψουν την αδράνειά μου, αν και οι χημικοί λένε γραμμάρια και έχουν στο μυαλό τους περισσότερο «αυτό που δείχνει ο ζυγός» και ελάχιστα την αδράνειά μου. Βλέπεις η αδράνεια μου και ο όγκος μου είναι τα βασικά στοιχεία ταυτότητας της υλικότητάς μου στην κλασική φυσική. 
Περικυκλωμένη από νερό, ζω μαζί με τις «άλλες» στον πλανήτη που με γέννησε. Η μητριά μας η βαρύτητα καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τη συμπεριφορά μας, μας κάνει να θέλουμε να μετακινηθούμε προς το έδαφος γι αυτό και πάντα σπρώχνουμε όχι μόνο τον πυθμένα αλλά και τα τοιχώματα του δοχείου που μας βάζει όρια,  μας περιορίζει, η μητριά μας είναι που επιβάλλει το σχήμα - οριζόντιο επίπεδο - της ελεύθερης, όπως τη λένε οι άνθρωποι, επιφάνειας όταν είμαστε στοιβαγμένες με μηδενική ταχύτητα και μηδενική επιτάχυνση στο οποιοδήποτε «δοχείο» αν και τις προάλλες μια από μας αφηγήθηκε πως βρέθηκε στην επιφάνεια ενός δοχείου περιστρεφόμενου και οι αδρανειακοί παρατηρητές σχολίαζαν πως η επιφάνεια δεν είχε σχήμα οριζόντιο και επίπεδο, είχε ένα σχήμα παράξενο . . το είπαν παραβολοειδές. Φαίνεται ότι υπάρχει ένας παράξενος διάλογος με διαπραγματεύσεις ανάμεσα στη μητριά και στην δική μας αδράνεια.
Ζω συχνά με μηδενική ταχύτητα και μηδενική επιτάχυνση ως προς το έδαφος του πλανήτη που με γέννησε είτε ως προς το δοχείο – είτε αυτό είναι πισίνα, είτε ποτηράκι με τσίπουρο, είτε δεξαμενή για το νερό της βροχής,  είτε υδραυλικό πιεστήριο, είτε Μεγάλη Πρέσπα  είτε ακίνητο δάκρυ ανθρώπινο – και οι άνθρωποι  από τον 17ο αιώνα του Τοριτσέλι, του Πασκάλ και του Μπόιλ  προσέφυγαν στην έννοια πίεση ρευστού για να περιγράψουν και να ερμηνεύσουν την κατάστασή μου, ο Νεύτων τους ακολούθησε. 

Περικυκλωμένη συνήθως από νερό συμβαίνει ενίοτε και να ρέω,  να έχω ταχύτητα όπως λένε οι φυσικοί είτε ως προς το δοχείο είτε ως προς ένα αντικείμενο «επισκέπτη» που ταξιδεύει στο νερό  του δοχείου, να είμαι μια ποσότητα Πηνειού ή μια ποσότητα Σηκουάνα, να κυλάω μέσα σε ένα δάκρυ -  ή να είμαι μια ποσότητα νερού που αντιμετωπίζει τον εισβολέα «κινούμενη βάρκα» ή τον εισβολέα κολυμβητή σε μακροβούτι. Να ναι καλά οι δύο γερμανόφωνοι Ελβετοί, πριν απ’ όλα μαθηματικοί και οι δύο,   που όχι μόνο μου έδωσαν σημασία αλλά άρμεξαν από τα μαθηματικά και άρχισαν να χτίζουν νοητικές δομές με τις δικές μου περιπέτειες. Ο Ντάνιελ Μπερνούλι και ο Λέοναρντ Όιλερ. 
Δημοσιεύτηκε από τον Ανδρέας Ιωάννου Κασσέτας στις 19 Ιούνιος 2015 και ώρα 19:06

Πέμπτη 14 Ιανουαρίου 2016

Φήμες ότι ανιχνεύτηκαν βαρυτικά κύματα για πρώτη φορά

Φήμες ότι ανιχνεύτηκαν βαρυτικά κύματα για πρώτη φορά

Αγωνία επικρατεί στην επιστημονική κοινότητα, καθώς κυκλοφόρησαν νέες φήμες ότι ανιχνευτήκαν βαρυτικά κύματα στο πλαίσιο του πειράματος LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) στις ΗΠΑ.
Ο Λόρενς Κράους, κοσμολόγος στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, με μήνυμά του στο Twitter, αποκάλυψε ότι ανεξάρτητη πηγή του επιβεβαίωσε τη φήμη που κυκλοφορεί εδώ και μήνες, ότι δηλαδή «Ίσως έχουν ανακαλυφθεί βαρυτικά κύματα». 
Σύμφωνα με τον Guardian, οι φήμες που κυκλοφορούν θέλουν την ερευνητική ομάδα του πειράματος LIGO να βρίσκεται στη διαδικασία σύνταξης του σχετικού επιστημονικού δημοσιεύματος, που θα περιγράφει ένα σήμα βαρυτικού κύματος. Αν πράγματι εντοπίστηκε στην πράξη το βαρυτικό κύμα, θα επιβεβαιωθεί μια από τις πιο σημαντικές προβλέψεις της Θεωρίας Γενικής Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν, πριν από έναν αιώνα.
Ο Κράους δίνει πιθανότητα 60% να αληθεύει η φήμη, επισημαίνοντας ότι θα πρέπει να δούμε πρώτα τα δεδομένα των επιστημόνων πριν καταλήξουμε σε συμπεράσματα σχετικά με το αν το σήμα που ελήφθη ήταν γνήσιο ή όχι.
Πάντως πρέπει να επισημανθεί ότι δεν είναι η πρώτη φορά που κυκλοφορούν παρόμοιες φήμες. Τον περασμένο Σεπτέμβριο ο ίδιος ο Κράους είχε και πάλι τουιτάρει σχετικά με φήμες ότι ανιχνεύτηκαν βαρυτικά κύματα. Οι σχετικές φήμες μάλιστα είχαν πάρει τότε τέτοιες διαστάσεις ώστε να κινητοποιήσουν το ενδιαφέρον του περιοδικού Nature.
Η ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων είχε προβλεφθεί το 1916 από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν ως συνέπεια της Θεωρίας Γενικής Σχετικότητας. Ο μεγάλος φυσικός είχε υπολογίσει ότι η περιστροφή σωμάτων μεγάλης μάζας, όπως μαύρες τρύπες και άστρα νετρονίων που οποία κινούνται σε τροχιά το ένα γύρω από το άλλο, δημιουργούν κυματισμούς στο χωροχρόνο που διαδίδονται με την ταχύτητα του φωτός.
Τον περασμένο Μάρτιο, διεθνής ερευνητική ομάδα προκάλεσε σάλο όταν ανακοίνωσε ότι εντόπισε ίχνη μιας ιδιαίτερης κατηγορίας βαρυτικών κυμάτων, τα οποία πρέπει να εμφανίστηκαν μια στιγμή μετά τη Μεγάλη Έκρηξη. Η μελέτη όμως τέθηκε υπό αμφισβήτηση, και ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων έμεινε ανεπιβεβαίωτη.
Τα βαρυτικά κύματα, εφόσον υπάρχουν, ουσιαστικά τεντώνουν το χώρο σε μια διάσταση (ας πούμε κατά μήκος) και τον συμπιέζουν σε μια άλλη (ας πούμε κατά πλάτος)
Αυτό είναι το φαινόμενο που προσπαθούν να καταγράψουν οι ανιχνευτές οι δύο ανιχνευτές LIGO -ένας στην πολιτεία της Ουάσινγκτον και ένας ακόμα στη Λουιζιάνα. Καθένας από τους δύο ανιχνευτές αποτελείται από δύο σωλήνες τοποθετημένους κάθετα ο ένας στον άλλο, μέσα στους οποίους υπάρχουν δέσμες λέιζερ.
Τα βαρυτικά κύματα θα γίνονταν θεωρητικά αντιληπτά από μικρές μεταβολές στο μήκος των δύο σωλήνων, λόγω της παραμόρφωσης του χώρου. Οι σωλήνες έχουν μήκος 4 χιλιόμετρα, όμως η πειραματική διάταξη μπορεί να μετρά μεταβολές τουλάχιστον 1.000 φορές μικρότερες από τη διάμετρο ενός ατόμου.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο οι δύο ανιχνευτές LIGO αναβαθμίστηκαν σε νέα επίπεδα ακρίβειας και ευαισθησίας αναπτερώνοντας τις ελπίδες των φυσικών για την ανίχνευση του θεωρητικού φαινομένου, έπειτα από μια δεκαετία άκαρπης αναζήτησης με τους αρχικούς ανιχνευτές.
Η αναβάθμιση των συστημάτων με ισχυρότερα λέιζερ και νέα οπτικά επιτρέπει θεωρητικά την ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων από απόσταση περίπου 88 εκατομμυρίων ετών φωτός. Τελικός στόχος είναι η αύξηση αυτής της απόστασης στα 650 εκατομμύρια έτη φωτός -αυτό σημαίνει ότι οι ανιχνευτές θα μπορούν να σαρώνουν μια σφαίρα στο Διάστημα 1.000 φορές μεγαλύτερη από ό,τι η αρχική μορφή των συστημάτων.
Στην Ευρώπη λειτουργούν στο μεταξύ οι ανιχνευτές GEO600 και Virgo, ενώ ανάλογο ερευνητικό πρόγραμμα, με την ονομασία Indigo, ανακοίνωσε πρόσφατα και η Ινδία.